G. Grondbeleid

Inhoud

Inleiding

In deze paragraaf staat onze visie op het grondbeleid en de uitvoering daarvan. Daarnaast verantwoorden we financiële resultaten en risico’s van de gemeentelijke grondexploitaties.

Het grondbedrijf heeft 5 eigen grondbedrijf-projecten: Oranjeplein en E-veld te Terheijden, Prinsenpolder Made, Degaterrein in Lage Zwaluwe en kavels Geraniumstraat / Antwerpsestraat te Made.
In 2020 is project Oranjeplein afgesloten met een klein verlies van € 263 en voor het project Prinsenpolder te Made is een bedrag van € 6.654 aan verlies genomen. In het verleden zijn voor deze projecten (Oranjeplein en Prinsenpolder) al winsten genomen.
De winst- en verliesnemingen worden verrekend met de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf. In totaal bedraagt het verlies per saldo € 6.917.

Naast de eigen grondbedrijf projecten zijn er projecten waarbij we enkel faciliterend zijn. Deze projecten (met en zonder raadsbesluit) hebben gezamenlijk in 2020 een verlies gemaakt van € 170.181, dit is inclusief het voordeel van het overhead. Dit verlies komt ten laste van het jaarrekening resultaat.

 

a. Visie gemeentelijk grondbeleid

Het grondbeleid is een instrument dat we inzetten om beleidsdoeleinden op het gebied van ruimtelijke ordening, wonen, economie, maatschappelijke ontwikkeling en verkeer en vervoer te realiseren. Dit hebben we beschreven in de nota Grondbeleid 2016 – 2020.

In de nota staat dat de gemeente bij voorkeur faciliterend grondbeleid voert, waarbij de gemeente initiatieven over laat aan ontwikkelaars. De gemeente beperkt zich in beginsel tot haar publiekrechtelijke rol, zoals het vaststellen van de kaders en de randvoorwaarden van de ontwikkelingen en controle hierop. Door deze beleidskeuze kent het gemeentelijke grondbeleid geen groot financieel impact.

In 2018 stelden we de nota Kostenverhaal vast. Met deze nota heeft de gemeente een eenduidig normenkader vastgelegd voor het verhalen van kosten op particuliere initiatiefnemers van ruimtelijke plannen met het aangaan van anterieure overeenkomsten.

b1. Ontwikkelingen / uitvoering actief gemeentelijk grondbeleid

Gemeente Drimmelen had vóór 2020 4 actieve eigen bouwgrondexploitaties in exploitatie (Oranjeplein Terheijden, Prinsenpolder Made, Degaterrein Lage Zwaluwe en kavels Geraniumstraat / Antwerpsestraat Made). In 2020 stelden we voor het E-veld te Terheijden een actieve grondexploitatie vast en is de grondexploitatie Oranjeplein Terheijden afgesloten.

Voor het centrumplan te Made is 2 keer een budget verstrekt van € 250.000. Het besluit is om dit verlies van € 0,5 miljoen te dekken uit de Algemene reserve. Vervolgens heeft de gemeenteraad in januari van 2021 de grondexploitatie voor het Centrumplan vastgesteld.

De consequenties van de notitie grondexploitaties uit het Besluit Begroten en Verantwoorden en de Wet Modernisering Vennootschapsbelasting voor overheden hebben we in deze paragraaf verwerkt.

b2. Ontwikkelingen / uitvoering faciliterend grondbeleid

Voor faciliterende grondexploitaties maken we onderscheid in:
- faciliterend grondbeleid (met raadsbesluit, met getekende overeenkomst);
- faciliterend grondbeleid (zonder raadsbesluit).
De kosten en baten voor deze projecten zijn verantwoord onder de algemene dienst (overlopende activa). Indien we verwachten dat de kosten en baten niet kunnen worden verhaald dan zijn deze in het jaarrekening saldo verantwoord. We hanteren de regel dat in beginsel alle faciliterende grondexploitaties minimaal financieel sluitend moeten zijn.

In deze paragraaf Grondbeleid geven we de gerealiseerde resultaten en de toekomstige ontwikkelingen weer van de gemeentelijke grondexploitaties.

c. Wonen

Op 30 juni 2016 is de Nota Woningbouwprogramma 2016-2024 vastgesteld.
Met de nota is aan de hand van een omschrijving van het landelijk, provinciaal en gemeentelijk beleid de planning van de woningbouwontwikkelingen binnen onze gemeente bepaald voor de periode tot en met 2024.

Realisatie nieuwbouwwoningen

Jaar 2020 2019 2018 2017 2016
Opgeleverde nieuwbouw woningen 89 47 70 65 99

In 2020 leverden we 89 nieuwbouwwoningen op waarvan er 6 vooraf zijn gesloopt. De kern Made met 38 woningen heeft hierin het grootste aandeel. De ambitie was om in 2020 honderd nieuwbouwwoningen op te leveren. De doelstelling voor 2020 is niet gehaald. Daarover wordt in Programma 3 onder ‘4.1. Wonen’ nadere toelichting gegeven.

d. Werken/ bedrijventerreinen

Er waren geen ontwikkelingen op het gebied van uitbreiding van bedrijventerreinen.

e. Actieve gemeentelijke grondexploitaties

De gemeentelijke grondexploitaties herzien we jaarlijks. We leggen ze aan de gemeenteraad voor om vast te stellen bij de tweede bestuursrapportage.
In 2020 zijn 4 exploitaties herzien (Oranjeplein Terheijden, Prinsenpolder Made, Dega-terrein Lage Zwaluwe en kavels Geraniumstraat / Antwerpsestraat Made).
Daarnaast is voor het E-veld te Terheijden een grondexploitatie vastgesteld.
Vooruitlopend op 2021 is in de raadsvergadering van januari 2021 de grondexploitatie voor het Centrumplan Made vastgesteld. Deze grondexploitatie is niet in deze jaarrekening betrokken.

Actieve grondexploitaties verantwoorden we als boekwaarde in de balans.

Het verwachte verloop van de boekwaarden van 2019 tot en met 2023 was:

Primaire begroting 2020
Project naam Boekwaarde 1-1-2019 Boekwaarde 1-1-2020 Boekwaarde 1-1-2021 Boekwaarde 1-1-2022 Boekwaarde 1-1-2023
Oranjeplein Terheijden -91.142
Prinsenpolder Made -178.776 -134.319
Degaterrein Lage Zwaluwe -47.347 1.633
Kavels Antwerpsestr/Geraniumstr Made 36.168
TOTAAL -317.265 -96.518 - - -
Na actualisatie in 2e bestuursrapportage
Project naam Boekwaarde 1-1-2019 Boekwaarde 1-1-2020 Boekwaarde 1-1-2021 Boekwaarde 1-1-2022 Boekwaarde 1-1-2023
Oranjeplein Terheijden -91.142 -875
Prinsenpolder Made -178.776 -151.483
Degaterrein Lage Zwaluwe -47.347 19.774 82.200
Kavels Geraniumstr/Antwerpsestr Made 38.078 41.754
TOTAAL -317.265 -94.506 123.954 - -
Het gerealiseerde resultaat en de actuele prognose van de te verwachten resultaten zien er als volgt uit:
Project naam Werkelijke Boekwaarde 1-1-2019 Werkelijke Boekwaarde 1-1-2020 Werkelijke Boekwaarde 1-1-2021 Verwachte Boekwaarde 1-1-2022 Verwachte Boekwaarde 1-1-2023
Oranjeplein Terheijden -91.142 -875
Prinsenpolder Made -178.776 -151.483 -23.388
Degaterrein Lage Zwaluwe -47.347 19.774 76.958 -110.481
Kavels Geraniumstr/Antwerpsestr Made 38.078 41.161
E-veld Terheijden 233.355 668.647 -543.729
TOTAAL -317.265 -94.506 328.086 558.166 -543.729
-/- = positieve boekwaarde/
+/+ = negatieve boekwaarde

f. Financiële positie actieve grondexploitaties

Het begrote en gerealiseerde/toekomstige verloop van deze grondexploitaties is als volgt:

Begrote resultaten 2020
Project naam Boekwaarde 1-1-2020 Begrote lasten 2020 Begrote baten 2020 tgv reserves Begroot resultaat Boekwaarde 1-1-2021
Oranjeplein Terheijden -875 875 -
Prinsenpolder Made -151.483 151.483 -
Degaterrein Lage Zwaluwe 19.774 62.426 82.200
Kavels Geraniumstr/Antwerpsestr Made 38.078 3.675 41.754
E.veld Terheijden -
Totaal -94.506 218.460 - - - 123.954
Werkelijke resultaten 2020
Project naam Werkelijke Boekwaarde 1-1-2020 Werkelijke lasten 2020 Werkelijke baten 2020 tgv reserves Werkelijk resultaat Werkelijke Boekwaarde 1-1-2021
Oranjeplein Terheijden -875 1.138 -263 -
Prinsenpolder Made -151.483 136.377 -1.628 -6.654 -23.388
Degaterrein Lage Zwaluwe 19.774 57.185 76.958
Kavels Geraniumstr/Antwerpsestr Made 38.078 3.082 41.161
E.veld Terheijden - 233.355 233.355
Totaal -94.506 431.136 -1.628 - -6.917 328.086
Prognose 2021 en verdere jaren
Project naam Boekwaarde 1-1-2021 Begrote lasten Begrote baten tgv reserves Begroot resultaat Boekwaarde 1-1-2022 Voordeel / nadeel Jaar van afsluiting
Oranjeplein Terheijden - - nihil
Prinsenpolder Made -23.388 23.388 - nihil 2021
Degaterrein Lage Zwaluwe 76.958 213.751 -395.888 105.179 - voordeel 2022
Kavels Geraniumstr/Antwerpsestr Made 41.161 97.270 -368.580 230.149 - voordeel 2021
E-veld 233.355 1.497.432 -2.429.178 698.391 - voordeel 2024
Totaal 328.086 1.831.841 -3.193.646 - 1.033.719 -

Toelichting actieve grondexploitaties

Oranjeplein Terheijden
Op het project is tot en met 2019 winst genomen ad. € 470.267. In 2020 is dit project met een verlies van € 263 afgesloten. Dit bedrag is geboekt ten laste van de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf.

Prinsenpolder Made
Het woonrijp maken van het project ronden we in 2021 af. Hiervoor is per 1 januari 2021 nog een bedrag gereserveerd van € 23.388. Op het project is tot en met 2018 winst genomen ad. € 3.133.173 en in 2019 een verlies ad. € 118.211. In 2020 is op dit project een verlies genomen van € 6.654. Dit bedrag is ten laste geboekt van de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf.

Degaterrein Lage Zwaluwe
In 2018 verkochten we een perceel grond. De verkoopprocedure voor het overige kavel is gestart in 2019 en staat nog te koop. Het jaar van afsluiting van het project zal naar verwachting 2022 worden. Winstneming zal pas plaatsvinden als de kavel(s) zijn verkocht en het perceel woonrijp is.

Kavels Geraniumstraat / Antwerpsestraat te Made
In 2019 is het bestemmingsplan vastgesteld. Het bestemmingsplan is onherroepelijk. De verkoopprocedure van de bouwkavels wordt in 2021 opgestart. De winstneming zal plaatsvinden als de kavels zijn verkocht en het perceel woonrijp is.

E-veld Terheijden
Eind 2020 is de grondexploitatie vastgesteld. Met een beoogd resultaat dat er een meest duurzame ontwikkeling gerealiseerd wordt met maximale inbreng van wetenschap uit de markt tegen marktconforme kosten en opbrengsten. Het ontwerp bestemmingsplan gaat in het 2e kwartaal van 2021 in procedure en de uitvraag voor de ontwikkeling ook. 
Het is de planning dat er in het 3e kwartaal van 2021 een ontwikkelaar gecontracteerd is en dat er vanaf kwartaal 1 in 2022 met de bouw van de woningen wordt aangevangen. De grondexploitatie beoogt te sluiten met een beoogd resultaat van € 0,698 miljoen positief.

g. Faciliterende grondexploitatie

Inleiding

We onderscheidden de volgende faciliterende grondexploitaties:
- faciliterend grondbeleid (met raadsbesluit, met getekende overeenkomst);
- faciliterend grondbeleid (zonder raadsbesluit).
De kosten van deze grondexploitaties worden verhaald op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Besluit ruimtelijke ordening (Bro).

We hanteren de regel dat in beginsel alle faciliterende grondexploitaties minimaal sluitend moeten zijn. Alle kosten en opbrengsten verantwoorden we in het jaarrekeningresultaat.



g1. Faciliterend grondbeleid (met raadsbesluit, met getekende overeenkomst)

De faciliterende grondexploitaties, waarbij al sprake is van een raadsbesluit inclusief getekende anterieure overeenkomst met de ontwikkelaars zijn hieronder weergegeven.
Hierbij zijn de lasten en baten inclusief reserveboekingen vermeld.

Begrote resultaten na 2e bestuursrapportage
Project naam Begrote lasten 2020 Begrote baten 2020 Begroot resultaat voor bestemming tgv / tlv reserves Begroot resultaat na bestemming Voordeel / nadeel
Schansstraat Terh 431.656 -428.312 3.343 3.343 nadeel
Brouwerijstraat 25a Wberg 106.301 -100.000 6.301 6.301 nadeel
Made Oost 577.566 -572.053 5.513 -5.513 -
Prinses Margrietstraat H Zwal 47.649 -46.774 875 875 nadeel
Dorpsstraat 45 Wberg 89.014 -107.000 -17.986 27.000 9.014 nadeel
Repel II en III L Zwal 844.780 -800.000 44.780 44.780 nadeel
Biesboschweg 5 L Zwal 4.476 -4.476 - -
Adelstraat 9 Made 14.119 -54.000 -39.881 54.000 14.119 nadeel
Geraniumstraat 49nst Made 350 350 350 nadeel
Botzegge/Ravensnest Terheijden 7.788 -7.788 - -
Hoevenseweg 12a Wberg - -7.591 -7.591 5.000 -2.591 voordeel
Kerkstraat 39 L Zwal - -10.388 -10.388 5.000 -5.388 voordeel
Stuivezandsestraat 9 Made - -10.005 -10.005 5.000 -5.005 voordeel
Kalverstraat 62 Made 125 -7.791 -7.665 5.000 -2.665 voordeel
Parallelweg 20 Wberg - -11.760 -11.760 5.000 -6.760 voordeel
Geraniumstraat / Zilverschoon Made 340.659 -340.659 - -
Zuideindsestraat 1 Made 2.538 -10.000 -7.462 10.000 2.538 nadeel
Kerkstraat ong Wberg 875 -12.504 -11.629 6.000 -5.629 voordeel
Kastanjelaan Made 59.152 -58.067 1.085 1.085 nadeel
Olmhof Lage Zwaluwe 17.701 -20.122 -2.421 3.750 1.329 nadeel
Voorstraat 15a Made - -8.549 -8.549 5.000 -3.549 voordeel
Zandstraat 79 Made 8.255 -8.255 - -
Zonnevelden De Bergen Terh 11.688 11.688 11.688 voordeel
Godfried Schalckenstr 8-10 Made 2.901 -2.901 - -
Patronaatsraat 32 Made - -5.037 -5.037 -5.037 nadeel
algemene uren afd GG en OW 9.391 9.391 9.391
Overhead ambtelijke uren -74.165 -74.165 -74.165
Totaal 2.576.984 -2.708.199 -131.215 125.237 -5.978 voordeel
Werkelijke resultaten 2020
Project naam Werkelijke lasten 2020 Werkelijke baten 2020 Boekingen balans Begroot resultaat voor bestemming tgv/tlv reserves Begroot resultaat na bestemming Voordeel / nadeel
Schansstraat Terh 52.447 -728 51.719 51.719 nadeel
Brouwerijstraat 25a W 70.127 -67.564 2.563 2.563 nadeel
Made Oost 491.892 -487.331 4.561 -4.561 -0 -
Prinses Margrietstraat H Zwal 29.336 -25.626 3.710 3.710 nadeel
Dorpsstraat 45-57 W 93.493 -109.765 -16.272 27.000 10.728 nadeel
Repel II en III L Zwal 781.630 -748.270 33.359 33.359 nadeel
Biesboschweg 5 L Zwal 5.242 -5.242 - -
Adelstraat 9 Made 13.820 -52.000 -38.180 52.000 13.820 nadeel
Zijlbergsestraat Mde 40.859 -92.022 51.163 - -
Botzegge/Ravensnest T 6.191 -6.191 - -
Hoevenseweg 12a W - -7.591 -7.591 5.000 -2.591 voordeel
Kerkstraat 39 L Zwal - -10.388 -10.388 5.000 -5.388 voordeel
Stuivezandestraat 9 M - -10.005 -10.005 5.000 -5.005 voordeel
Kalverstraat 62 Mde 125 -7.791 -7.665 5.000 -2.665 voordeel
Parallelweg 20 Wberg - -11.760 -11.760 5.000 -6.760 voordeel
Geraniumstr/Zilverschoon Made 314.590 -424.397 -22.692 -132.500 132.500 - voordeel
Zuideindsestraat 1 Mde 44 -10.000 -9.956 10.000 44 nadeel
Kerkstraat ong Wberg - -12.504 -12.504 6.000 -6.504 voordeel
Kastanjelaan Mde 54.247 -83.470 -8.277 -37.500 37.500 -
Olmhof L Zwaluwe 1.750 -3.750 -1.750 -3.750 3.750 -
Voorstraat 15a Made - -8.549 -8.549 5.000 -3.549 voordeel
Leeuwerikstraat Made 40.406 -75.444 35.038 - -
Zandstr 79 Made 8.957 -33.438 -519 -25.000 25.000 -
Zonneveld De Bergen T 25.077 25.077 25.077
Godfr Schalckenstr 8-10 Made 3.445 -11.554 8.109 - -
Patronaatstr 32 Made - -5.037 -5.037 -5.037 voordeel
Stationsstr-Kalverstr M 7.311 -24.924 17.613 - -
Wildestr 13 Wberg 10.056 -8.745 1.311 1.311 voordeel
Kruimelgevallenregeling div proj 508 -20.000 -19.492 20.000 508 nadeel
uren afdeling GG en OW (algemeen) 17.764 17.764 17.764 nadeel
Munnikenhof 15 (intrekken boete) 25.000 25.000 25.000 nadeel
Totaal 2.094.317 -2.352.655 67.251 -191.087 339.189 148.103 nadeel

Het totale resultaat na bestemming van de projecten bedraagt € 148.103 (nadeel).
Het voordeel overhead toerekening ambtelijke uren bedraagt € 73.284. Deze komt ten gunste van het rekeningresultaat.

Voor verdere uitwerking van de reservestortingen (€ 339.189) verwijzen we naar punt j. in deze paragraaf.
Voor de balansboekingen (€ 67.251) verwijzen we naar de toelichting in de balans.

g2. Faciliterend grondbeleid (zonder raadsbesluit)

Dit zijn de toekomstige en te verwachte grondexploitaties die zijn voorzien. Veelal doordat het college haar principebereidheid hierover heeft uitgesproken. Voor deze grondexploitaties zijn tot en met 2020 al kosten gemaakt.

Als wordt verwacht dat de kosten binnen 10 jaar verrekend kunnen worden én de kosten verhaalbaar zijn, verantwoorden we de kosten op de balans onder de overlopende activa (nog te verrekenen kosten Grondbedrijf).

Voor het jaar 2020 zijn de volgende lasten en baten verantwoord
Omschrijving Verantwoord bedrag projecten Verantwoord bedrag algemeen Totaal verantwoord
Uitgaven
Ambtelijke uren / personeel van derden projecten 144.053 92.018 236.071
Werken door derden, advieskosten en overige uitgaven projecten 29.869 2.975 32.844
Totaal uitgaven 173.922 94.993 268.915
Inkomsten
Overige ontvangsten -8.322 -8.322
Balansboekingen -142.808 -142.808
Totaal inkomsten -151.130 - -151.130
Nadelig resultaat 22.791 94.993 117.785

Het totale resultaat na bestemming van de projecten bedraagt € 117.785 (nadeel).
Het voordeel overhead toerekening ambtelijke uren bedraagt € 22.423. Deze komt ten gunste van het rekeningresultaat.

h. Conclusie resultaat eigen grondexploitaties

Het resultaat van de actieve grondexploitaties heeft geen consequenties voor het jaarrekeningresultaat, maar worden geheel verantwoord in de balans. Eventuele winst- en verliesnemingen op de actieve grondexploitaties worden verrekend met de algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf. Het voordeel van de overheadtoerekening ambtelijke uren (€ 19.724) is wel ten gunste van het jaarrekeningresultaat gebracht.
De afwikkeling van de faciliterende grondexploitaties in 2020 laat na bestemming een negatief saldo zien.
Dit is onderverdeeld in:
- faciliterend grondbeleid met raadsbesluit, met getekende overeenkomst: € 148.103 nadelig saldo;
- faciliterend grondbeleid zonder raadsbesluit: € 117.785 nadelig saldo.
Het totale negatieve saldo van het faciliterend grondbeleid van € 265.888 komt ten laste van het jaarrekeningresultaat. Daar staat tegenover een voordeel overhead ambtelijke uren van € 95.707 welke ten gunste van het jaarrekeningsaldo is geboekt.

De kosten die we bij het faciliterend grondbeleid maken en doorleggen naar de ontwikkelende partijen worden doorgaans te laag geraamd. In 2020 is een slag gemaakt naar een nauwkeuriger calculatie op basis van het instrument plankostenscan aan de Wet ruimtelijke ordening gekoppeld maar niet verplicht toe te passen. Hiermee worden de kosten voor ontwikkelaars aanmerkelijk hoger en voor de gemeente meer kostendekkend. Voorzien wordt dat vanaf 2021 de nieuw af te sluiten anterieure overeenkomsten kostendekkend gaan zijn. Voor de boekingen in de reserves wordt verwezen naar punt j. in deze paragraaf.

i. Risico’s eigen grondexploitaties

Gezien de omvang van de actieve grondexploitaties verwachten we risico’s die op basis van een model zijn uitgewerkt.
Voor de actieve grondexploitaties wordt een risicoprofiel gecalculeerd van € 509.006 (zie onderstaand overzicht).

 

Project naam Te verwachten risico's
Oranjeplein Terheijden
Prinsenpolder Made
Degaterrein Lage Zwaluwe
Kavels Geraniumstr/Antwerpsestr Made
E-veld Terheijden 509.006
Totaal 509.006

Toelichting

De risico’s op de actieve grondexploitaties ad. € 0,51 miljoen wordt veroorzaakt door de actieve grondexploitatie ontwikkeling E-veld.
Voor Oranjeplein, Prinsenpolder, Degaterrein en de Kavels Antwerpsestraat / Geraniumstraat zijn geen risico's te verwachten, maar eerder kansen.
Kansen mogen pas worden ingeboekt op het moment dat zij zijn gerealiseerd.

In het weerstandsvermogen voor dit risicoprofiel wordt voorzien middels de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf.
De risico’s met betrekking tot de faciliterende grondexploitaties zijn opgenomen in de paragraaf A. Weerstandsvermogen.

j. Reserves grondbedrijf in relatie tot risico´s – weerstandscapaciteit grondbedrijf

De gemeente Drimmelen beschikt over de volgende reserves van het Grondbedrijf:
- Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijf
- Reserve Bovenwijkse Voorzieningen
- Reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen.

De reserves voeden we met stortingen vanuit de woningbouwprojecten. Daarnaast halen we de te verwachte verliezen uit de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf.

Deze stortingen en onttrekkingen vanuit de woningbouwprojecten in het jaar 2020 zien er als volgt uit:

Stortingen / onttrekkingen reserves 2020 vanuit woningbouwprojecten
Project naam Algemene bedrijfsreserve grondbedrijf Reserve bovenwijkse voorzieningen Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Reserve groenaanleg Totale stortingen / onttrekkingen
Oranjeplein Terheijden -263 -263
Prinsenpolder Made -6.654 -6.654
Made Oost -4.561 -4.561
Dorpsstraat 45-57 Wberg 27.000 27.000
Adelstraat 9 Made 52.000 52.000
Hoevenseweg 12a Wberg 5.000 5.000
Kerkstraat 39 L Zwal 5.000 5.000
Stuivezandestraat 9 Mde 5.000 5.000
Kalverstraat 62 Mde 5.000 5.000
Parallelweg 20 Wberg 5.000 5.000
Geraniumstr/Zilverschoon Mde 132.500 132.500
Zuideindsestraat 1 Mde 10.000 10.000
Kerkstraat ong Wberg 6.000 6.000
Kastanjelaan Mde 37.500 37.500
Olmhof L Zwal 3.750 3.750
Voorstraat 15a Mde 5.000 5.000
Zandstr 79 Mde 25.000 25.000
Heidestr 2 Made 5.000 5.000
Kloosterstr 31 Mde 10.000 10.000
Nieuwlandsedk 92-96 L Zwal 5.000 5.000
Dirk de Botsdijk L Zwal 5.000 5.000
Totaal -11.477 - 348.750 - 337.273

Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijf

Deze reserve is een buffer voor de activiteiten van het grondbedrijf. Het verloop van de reserve staat in onderstaand overzicht.

Overzicht algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf Bedrag
Werkelijke omvang per 31 december 2019 1.500.000
Mutaties jaarrekening 2020:
* woningbouwprojecten -11.477
* storting vanuit algemene reserve -
totaal mutaties -11.477
Werkelijke omvang per 31 december 2020 1.488.523
Mutaties begroting 2021:
* woningbouwprojecten 228.634
* onttrekkingen naar algemene reserve -1.100.000
totaal mutaties -871.366
Verwachte omvang per 31 december 2021 617.157
Mutaties begroting 2021 voor 2022 tot en met 2025
* woningbouwprojecten 803.570
* storting vanuit algemene reserve -803.570
totaal mutaties -0
Verwachte omvang per 31 december 2025 617.157

In de nota ‘Reserves en Voorzieningen’ is vastgesteld dat de bedrijfsreserve Grondbedrijf een maximale omvang mag hebben van 1,5 miljoen euro.
Daarnaast is bij de begrotingsvaststelling 2021 opgenomen dat, op basis van risicoberekening, de minimale omvang van deze reserve 0,4 miljoen euro dient te zijn.

Reserve Bovenwijkse Voorzieningen

Het restant van deze reserve nemen we mee in de weerstandcapaciteit van het grondbedrijf.
Het verwachte verloop van de reserve is opgenomen in onderstaand overzicht.

Overzicht Reserve Bovenwijkse Voorzieningen Bedrag
werkelijke omvang per 31 december 2019 160.794
Mutaties jaarrekening 2020:
* woningbouwprojecten bijdragen -
* onttrekkingen genomen raadsbesluiten -79.191
totaal mutaties -79.191
Werkelijke omvang per 31 december 2020 81.603
Mutaties begroting 2021:
* woningbouwprojecten bijdragen
* onttrekkingen genomen raadsbesluiten
totaal mutaties -
Verwachte omvang per 31 december 2021 81.603
Mutaties begroting 2021 voor 2022 tot en met 2025
* woningbouwprojecten bijdragen
totaal mutaties -
Verwachte omvang per 31 december 2025 81.603
Deze reserve wordt na 2019 niet meer gevoed.

Reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen

Reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen

De gemeente kan een financiële bijdrage vragen voor ruimtelijke ontwikkelingen. De spelregels voor de besteding hiervan zijn in de wet geregeld.
De basis voor deze reserve is vastgelegd in de ‘Structuurvisie 2033’ en de aanvulling op de structuurvisie 2033.

Overzicht Reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen Bedrag
Omvang per 31 december 2019 121.482
Mutaties jaarrekening 2020:
* woningbouwprojecten bijdragen 348.750
* onttrekkingen genomen raadsbesluiten -150.000
totaal mutaties 198.750
Werkelijke omvang per 31 december 2020 320.232
Mutaties begroting 2021
* woningbouwprojecten bijdragen 216.491
* onttrekkingen genomen raadsbesluiten
totaal mutaties 216.491
Verwachte omvang Reserve RO per 31 december 2021 536.723
Mutaties begroting 2021 voor 2022 tot en met 2025
* woningbouwprojecten bijdragen 91.517
* onttrekkingen genomen raadsbesluiten
totaal mutaties 91.517
Verwachte omvang reserve RO per 31 december 2025 628.240

Weerstandscapaciteit

Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf is de financiële buffer om de risico’s vanuit de actieve grondexploitaties op te vangen.

Het weerstandsvermogen is als volgt opgebouwd:
- Vaste buffer van € 1,5 miljoen in de Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijf voor het opvangen van risico’s;
- Vrij beschikbare deel van de Reserve Bovenwijkse voorzieningen.

Weerstandscapaciteit actieve grondbedrijfexploitaties Bedrag
Aanwezige vrije reserves (per 31.12.2020):
* Algemene Reserve Grondbedrijf 1.488.523
* Reserve Bovenwijkse voorzieningen 81.603
Totale vrije reserves t.b.v. weerstandscapaciteit 1.570.126
Berekende risico's (zie i. Risico’s eigen grondexploitaties) 509.006
Beschikbare weerstandscapaciteit (per 31-12-2020) 1.061.120
Ratio weerstandsvermogen (per 31-12-2020) 3,08
Toekomstig weerstandscapaciteit grondbedrijfexploitaties per 31-12-2025 Bedrag
Totale vrije reserves t.b.v. weerstandscapaciteit (per 31.12.2020) 1.570.126
Begrote resultaten actieve grondexploitaties 2021 (winstnemingen) 335.328
Besluit begroting 2021: verlaging Algemene bedrijfsreserve grondbedrijf -1.100.000
Totale vrije reserves t.b.v. weerstandscapaciteit 805.454
Berekende risico's (zie i. Risico’s eigen grondexploitaties) 509.006
Beschikbaar als weerstandscapaciteit per 31-12-2025 296.448
Ratio weerstandsvermogen per 31-12-2025 1,58

De risico’s op de actieve grondexploitaties ad. € 0,51 miljoen wordt veroorzaakt door de actieve grondexploitatie ontwikkeling E-veld.
Voor Oranjeplein, Prinsenpolder, Degaterrein en de Kavels Antwerpsestraat / Geraniumstraat zijn geen risico’s te verwachten, maar eerder kansen.
Kansen mogen pas worden ingeboekt op het moment dat zij zijn gerealiseerd.

Conclusie:
De aanwezige weerstandscapaciteit per 31.12.2020 (€ 1,57 miljoen) is ruim voldoende om de gecalculeerde risico’s (€ 0,51 miljoen) af te dekken. Dit leidt tot een ratio van 3,08.

Bij de begrotingsbehandeling 2021 heeft de gemeenteraad besloten om de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf met € 1,1 miljoen te verlagen (t.g.v. de Algemene reserve).
Daarnaast is in de begroting van 2021 een winstneming geprognosticeerd voor de projecten Degaterrein en de Kavels Antwerpsestraat / Geraniumstraat voor een bedrag van in totaal € 0,335 miljoen.
Voor het centrumplan te Made is 2 keer een budget verstrekt van € 250.000. Het besluit is om dit verlies van € 0,5 miljoen te dekken uit de Algemene reserve. Vervolgens heeft de gemeenteraad in januari van 2021 de grondexploitatie voor het Centrumplan vastgesteld.
Geconcludeerd kan worden dat de aanwezige weerstandscapaciteit per 31.12.2025 (€ 0,8 miljoen) voldoende is om de gecalculeerde risico’s (€ 0,51 miljoen) af te dekken. Dit leidt tot een ratio van 1,58.

 

Publicatiedatum: 19-05-2021

Inhoud