C. Onderhoud kapitaalgoederen

Beleidskader
Het huidige beleidskader voor openbaar groen is vastgelegd in het Integraal Groenbeleidsplan 2017-2026 ‘Groen leeft en verbindt’. Dit plan is verouderd en sluit niet meer volledig aan bij de huidige maatschappelijke, ruimtelijke en klimaatgerelateerde opgaven. Daarom starten wij met de ontwikkeling van een nieuw Programma Groen, dat naar verwachting in 2027 aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Tot de vaststelling van dit programma blijven de uitgangspunten van het huidige groenbeleid van kracht.

Groenbeleid
Het huidige en geldende groenbeleid is gericht op duurzaam kwaliteitsgroen. Daarbij maken we geen gebruik van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen en accepteren we, waar dit mogelijk en wenselijk is, een bepaalde mate van kruidengroei. Voor het onderhoud van groen en het beheersen van onkruid op verhardingen hanteren we minimaal beeldkwaliteitsniveau B. Grove heesters worden onderhouden op beeldkwaliteitsniveau C, terwijl in centra en op andere beeldbepalende locaties beeldkwaliteitsniveau A wordt nagestreefd. Begrazing vindt plaats op basis van visuele beoordeling en frequentie en wordt niet gestuurd op beeldkwaliteit. Bij de uitvoering van het onderhoud houden we daarnaast rekening met de tevredenheid van inwoners.

Bomenbeleid
Voor het beheer van bomen maken we gebruik van een waardevolle bomenkaart. Deze kaart wordt, samen met het bredere bomenbeleid, meegenomen bij de ontwikkeling van het thema bomen wat onder het programma groen hangt. In 2027 willen we onderzoeken of we de kaart kunnen actualiseren.

Bermenbeleid
Het ecologisch bermbeheer is gericht op het versterken van de biodiversiteit door het bevorderen van plantensoorten die van nature in bermen voorkomen. In 2027 loopt het huidige contract met het waterschap af. In samenhang met de ontwikkeling van het Programma Groen onderzoeken we of de samenwerking met het waterschap wordt voortgezet en op welke wijze het bermbeheer in de toekomst wordt vormgegeven. Daarbij blijven verkeersveiligheid en het beheersen van ongewenste soorten, zoals Jacobskruiskruid en invasieve exoten, belangrijke aandachtspunten.

Ecologische Verbindingszones
Samen met Waterschap Brabantse Delta wordt gewerkt aan de realisatie van de ecologische verbindingszone Terheijden-Zonzeel. Het definitief ontwerp is nagenoeg gereed. De voorbereidingen voor uitvoering in 2027 worden momenteel voorbereidt. Daarnaast worden met het waterschap verkennende gesprekken gevoerd over de verdere invulling van de resterende opgave binnen de ecologische verbindingszone Gat van den Ham. Een ontwerp is hiervoor nog niet gemaakt.

Onderhoud
Het onderhoud van het openbaar groen bestaat uit regulier onderhoud en groot onderhoud. Regulier onderhoud omvat het afhandelen van meldingen, het verhelpen van kleine gebreken en het onderhouden van plantsoenen, bomen en overige groenvoorzieningen. Dit onderhoud is meerjarig uitbesteed en wordt onder andere uitgevoerd door MidZuid op basis van een effectbestek. Groot onderhoud is gericht op het in stand houden van de kwaliteit en vitaliteit van het openbaar groen door onder meer snoeiwerkzaamheden, renovatie van plantsoenen en gazons en het vervangen van beplanting waar nodig.

Beleidskader
Het huidige speelruimtebeleid uit 2015 is gebaseerd op de visie dat spelen een vorm van bewegen is, waarbij inwoners van alle leeftijden de mogelijkheid krijgen om actief gebruik te maken van de openbare ruimte. Deze visie is nog steeds relevant. Tegelijkertijd zijn de samenleving, de inrichting van de openbare ruimte en de behoeften van inwoners in de afgelopen jaren veranderd. Daarom is het wenselijk om de visie en uitgangspunten te actualiseren en beter aan te laten sluiten op actuele thema’s zoals inclusiviteit, ontmoeting en bewegen. Daarnaast zetten we in op natuurlijk spelen en schaduwrijke plekken, waarmee wordt aangesloten bij bredere ambities op het gebied van hittestress, klimaat en vergroening. Het bestaande beleid vormt een goede basis, maar vraagt op onderdelen om een herijking. Ook is sprake van een achterstand in het onderhoud van speelvoorzieningen. Om die reden stellen we, als onderdeel van het Programma Groen, een uitvoeringsplan Spelen vast in 2027.

Onderhoud
Sinds 2015 is het aantal speeltoestellen in de gemeente sterk toegenomen: van 282 toestellen op 172 locaties naar 440 toestellen op 80 locaties. Tegelijkertijd zien we dat een deel van de speeltoestellen en speelplekken beperkt wordt gebruikt. Gelet op de omvang van het huidige speelareaal blijkt het beschikbare budget structureel onvoldoende om het gewenste kwaliteitsniveau te behouden. Zowel de kosten voor dagelijks beheer en onderhoud als de uitgaven voor reparaties en vervanging van speeltoestellen zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen.

Beleidskader
Het beleidskader voor het beheer en onderhoud van wegen is vastgelegd in het Beleidsplan Wegen 2021-2030 "Op weg naar grotere burgertevredenheid". Uitgangspunt van dit beleid is kwaliteitsgestuurd onderhoud op basis van tweejaarlijkse weginspecties.

Voor het merendeel van de verhardingen wordt onderhoud uitgevoerd op het moment dat de kwaliteit terugloopt van kwaliteitsniveau C (slecht) naar D (zeer slecht). Voor hoofdfietsroutes en voetpaden hanteren wij een hogere ambitie en grijpen wij eerder in, namelijk bij de overgang van kwaliteitsniveau B (matig) naar C (slecht). Hiermee zetten wij de lijn uit het vorige beleidsplan voort, met extra aandacht voor de kwaliteit en veiligheid van voetpaden.

De gemiddelde kwaliteit van het wegennet wordt bepaald aan de hand van de zogenoemde 90%-regel. Hierbij wordt vastgesteld bij welk kwaliteitsniveau ten minste 90% van het wegoppervlak voldoet. Op basis van deze methodiek wordt het algemene kwaliteitsniveau van de verhardingen in de gemeente Drimmelen beoordeeld als niveau B.

De weginspecties vormen de basis voor de meerjarige onderhoudsplanning. De daaruit voortvloeiende werkzaamheden worden onderverdeeld in klein onderhoud (exploitatie), groot onderhoud (voorziening) en rehabilitaties (investeringen). Iedere twee jaar actualiseren wij het beheer- en uitvoeringsplan wegen. Daarbij houden wij rekening met de verwachte achteruitgang van verhardingen, de beschikbare financiële middelen en de samenhang met andere werkzaamheden in de openbare ruimte.

Asfaltverhardingen degraderen bij onvoldoende onderhoud sneller dan elementenverhardingen. Om kapitaalvernietiging te voorkomen krijgt onderhoud aan asfalt daarom een hogere prioriteit. Daarnaast stemmen wij werkzaamheden zoveel mogelijk integraal af met projecten op het gebied van riolering, groenbeheer en werkzaamheden van nutsbedrijven. De meest recente weginspectie is uitgevoerd in 2025.

Klein onderhoud (exploitatie)
Klein onderhoud bestaat uit het verhelpen van meldingen en het herstellen van kleine gebreken die tijdens inspecties worden geconstateerd. Het doel hiervan is om de veiligheid en bruikbaarheid van de verhardingen op peil te houden en verdere schade te voorkomen.

Het klein onderhoud is meerjarig uitbesteed aan gespecialiseerde aannemers. Voor het onderhoud van bermen, waaronder het uitvullen van bermen en afbermen, wordt gebruikgemaakt van een aantal vaste contractpartners.

Groot onderhoud (voorziening)
Groot onderhoud wordt bekostigd vanuit de hiervoor gevormde voorziening en wordt opgenomen in het beheer- en uitvoeringsplan wegen. Deze werkzaamheden zijn gericht op het verlengen van de levensduur van verhardingen en het behouden van het gewenste kwaliteitsniveau.

In 2027 wordt op basis van het uitvoeringsplan € 1,99 miljoen besteed aan groot en klein onderhoud van asfalt- en elementenverhardingen. Groot onderhoud aan elementenverhardingen wordt veelal gecombineerd met integrale projecten, zoals rioolvervangingen en herinrichtingen van de openbare ruimte. In 2027 vindt een nieuwe inspectieronde van het gemeentelijke wegennet plaats.

Investeringen
Naast het reguliere onderhoud zijn investeringen voorzien voor de rehabilitatie van wegen. Deze investeringen hebben betrekking op de vervanging van bestratingsmaterialen en het herstellen van de constructieve opbouw van verhardingen wanneer onderhoud technisch of financieel niet langer doelmatig is.

De planning van deze investeringen wordt waar mogelijk afgestemd op andere werkzaamheden in de openbare ruimte, zoals rioleringsprojecten, herinrichtingen en werkzaamheden van nutsbedrijven. Voor de periode 2027-2030 is hiervoor jaarlijks een investeringsbudget beschikbaar dat varieert van € 365.000 tot € 882.000. Hiermee wordt de kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid van het gemeentelijke wegennet op de lange termijn gewaarborgd.

Beleidskader
In 2009 stelden we de Beleidsnotitie civiele kunstwerken en havens vast. Er is één duidelijk uitgangspunt. We houden de kunstwerken veilig. 

Onderhoud
We inspecteren de kunstwerken iedere drie jaar. In 2026 was de laatste inspectieronde. In 2027 laten we een beheerplan Civiele Kunstwerken opstellen.  In 2027 gaan we de data uit het beheerprogramma kunstwerken over zetten naar het integrale beheerprogramma Obsurv. Zodra dat op orde is, maken we in 2027 een nieuw beheerplan. 

Riolering
Op gemeentelijk niveau is begin 2023 het Water en Rioleringsplan Drimmelen 2023-2027 vastgesteld. 
Door de integrale benadering van het gehele watersysteem vindt in dit beleidsplan zowel riolering als water plaats en is afgestemd op het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA 2018).
De doelen van het Deltaplan zijn:
 •   Analyseren van de gevolgen van klimaatverandering (tot 2050) voor diverse functies in een gebied;
 •   Bepalen van een strategie en concrete doelen (tot 2050) voor het verbeteren van de water robuust- en klimaatbestendigheid;
 •   Uitvoering geven aan de strategie door dit vast te leggen in beleidsplannen, wetten en regels.

Beleidskader
Bij het vaststellen van het Waterbeleidsplan (WRP) zijn nieuwe ambities vastgesteld. Deze ambities anticiperen vooral op klimaatverandering.
 •   Afvalwater: het verzamelen en afvoeren van afvalwater gebeurt op een milieu hygiënische wijze.
 •   Hemelwater: We staan overlast eens in de vijf jaar toe (bui 09). We infiltreren zo veel als mogelijk.
 •   Grondwater: We anticiperen op grondwaterknelpunten zoals bodemdaling door lage grondwaterstanden of grondwateroverlast door storende grondlagen. 

Ieder jaar inspecteren we ongeveer 10% van het rioolstelsel. Jaarlijks maken we een uitvoeringsplanning. We maken onderscheid in klein onderhoud, groot onderhoud en reconstructies. Klein onderhoud bestaat uit kleine reparaties, verwijderen wortel-ingroei en kleine reliningen. Groot onderhoud houdt in dat er grotere lengtes riool één op één vervangen of voorzien van een relining. Reconstructies zijn rioleringen waarvan de buisdiameter verandert of een geheel stelsel wordt vervangen. 
We onderhouden de drukriolering frequent.  Het onderhoud en het beheer aan de IBA’s (Individuele Behandeling Afvalwater) wordt verzorgd door de Gemeente. 

Water
In het WRP namen we ook ambities voor oppervlaktewater op.

Oppervlaktewater:
•    Slechte oppervlaktekwaliteit beperken we;
•    Oppervlaktewater proberen we lang vast te houden;
•    Wateroverlast door oppervlaktewater beperken we in samenwerking met het waterschap. 
In de notitie Baggeren havens (2014) namen we een aantal streef dieptes op. Een ander uitgangspunt bestaat uit het eens in de vijf jaar monitoren van de diepten in de havens.

Watergangen
In de legger van het waterschap is van alle watergangen vastgelegd wie verantwoordelijk is voor het beheer en onderhoud. In grote lijn kan gesteld worden dat alle watervoerende sloten, vaak als A-watergang aangemerkt, in beheer en onderhoud zijn bij het waterschap. De overige watergangen (B-watergang of bermsloten) zijn in beheer en onderhoud bij de aanliggende perceeleigenaren. In stedelijk gebied is dit de gemeente, om niet elke afzonderlijke bewoner een deel van het onderhoud te laten uitvoeren.
 De onderstaande kenmerken van het watersysteem zijn bekend:
 • totale lengte categorie A watergangen in beheer bij het waterschap: 342 km;
 • totale lengte categorie B watergangen buitenstedelijk in particulier beheer: 68 km;
 • totale lengte categorie B watergangen binnenstedelijk in beheer bij de gemeente:  11 km;
 • totale lengte overstortsloten in beheer bij de gemeente (opgenomen als categorie A watergang in de legger): 14 km (250 m aan beide zijden van 27 overstorten).

Beleidskader
De werkzaamheden worden uitgevoerd overeenkomstig het door de gemeenteraad in 2020 vastgestelde beleidskader. Dit is verankerd in het Gebouwen Beheer Systeem (GBS-systeem). Medio 2027 wordt naar verwachting het onderhoudsplan geactualiseerd en ter vaststelling worden voorgelegd.

Onderhoud
Er wordt onderscheid gemaakt tussen groot onderhoud (voorziening) en klein onderhoud (exploitatie). Klein onderhoud bestaat uit jaarlijks terugkerend onderhoud (contracten) en klein technisch onderhoud. Onder klein technisch onderhoud wordt verstaan het vervangen of repareren van onderdelen van het vastgoed die geen planmatige investering vragen. Groot onderhoud gaat over grotere werkzaamheden aan gebouwen en installaties. Deze werkzaamheden komen naar voren uit het beheerplan. Bij een aantal geplande werkzaamheden toetsen we of het noodzakelijk is. Zo niet dan stellen we de werkzaamheden uit. 

Beleidskader
Op 18 september 2025 stelde de gemeenteraad de ‘Visie Onderwijshuisvesting Drimmelen 2025-2030’ vast. In deze visie is een aantal onderwijshuisvestingsprojecten benoemd die de komende jaren bijzondere aandacht vragen. De raad besloot de visie vast te stellen, nader onderzoek te doen naar de verschillende scenario’s en financiële gevolgen voor de toekomstige huisvesting van Den Duin en het Dongemond College en de verschillende huisvestingsscenario’s samen met de schoolbesturen uit te gaan werken in het IHP 2027-2030 (met een doorkijk tot 2042). In het 4e kwartaal van 2026 heeft de raad besloten welk huisvestingsscenario voor Den Duin en Dongemond we opnemen in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs. Dit IHP wordt vervolgens aan de raad voorgelegd ter vaststelling. Investeringen die volgen uit het IHP zullen pas na vaststelling opgenomen worden in de gemeentelijke begroting. 
 
Onderhoud
Er wordt onderscheid gemaakt tussen groot onderhoud (voorziening) en klein onderhoud (exploitatie). Klein onderhoud bestaat uit jaarlijks terugkerend onderhoud (contracten) en klein technisch onderhoud. Onder klein technisch onderhoud wordt verstaan het vervangen of repareren van onderdelen van het vastgoed die geen planmatige investering vragen. Groot onderhoud gaat over grotere werkzaamheden aan gebouwen en installaties. Deze werkzaamheden komen naar voren uit het beheerplan. Bij een aantal geplande werkzaamheden toetsen we of het noodzakelijk is. Zo niet dan stellen we de werkzaamheden uit. 

Beleidskader
De gemeenteraad heeft op 9 juli 2026 op basis van nieuwe beleidsuitgangspunten een beheerplan voor de sportparken vastgesteld. Met ingang van 2027 werken we met een plan dat voorziet in het groot onderhoud aan de natuurgrasvelden en hiervoor vormen we een voorziening. De investeringen nemen we op in het investeringsplan. Hierbij hanteren we de spelregels van het BBV en dit plan wordt elke 5 jaar volledig geactualiseerd en voorgelegd aan de raad.

Onderhoud 
Er wordt onderscheid gemaakt tussen groot onderhoud (voorziening) en klein onderhoud (exploitatie). Klein onderhoud bestaat uit jaarlijks terugkerend onderhoud (contracten) en klein technisch onderhoud. Onder klein technisch onderhoud wordt verstaan het vervangen of repareren van onderdelen van het vastgoed die geen planmatige investering vragen. Groot onderhoud gaat over grotere werkzaamheden aan gebouwen en installaties. Deze werkzaamheden komen naar voren uit het beheerplan. Bij een aantal geplande werkzaamheden toetsen we of het noodzakelijk is. Zo niet dan stellen we de werkzaamheden uit. 

* Bij het actualiseren van de areaalgegevens is gebleken dat de bestaande registratie niet op alle onderdelen overeenkwam met de feitelijke situatie. De verschillen zijn enerzijds het gevolg van fouten en onnauwkeurigheden uit het verleden en anderzijds van aanpassingen die zijn doorgevoerd om de registratie in overeenstemming te brengen met de actuele inrichting van de openbare ruimte