2. Openbare ruimte | Begroting 2027

2.1 Natuur en Groen

Wat willen we bereiken?

We zetten in op het behoud en de versterking van kwaliteit van natuur en groen

Drimmelen is een unieke gemeente waar je vanuit je voordeur zo de polders of de natuur in stapt, met de Biesbosch altijd binnen handbereik. Om de unieke plekken die we in onze gemeente hebben ook voor onze kinderen en kleinkinderen te behouden, blijft het belangrijk om de kwaliteit van onze polders, natuur en de Biesbosch op peil te houden. Dat doen we in nauwe samenwerking met onze partners uit het groenoverleg. Daarbij gaat het niet alleen om grote natuurgebieden, maar ook om het groen in en rondom onze dorpen en wijken. Dat groen zorgt voor levendigheid, verkoeling op hete zomerdagen en een prettige leefomgeving. We koesteren het landschap en de natuur die onze gemeente zo eigen maakt en hebben oog voor kansen om de kwaliteit en variatie van het groen te versterken op een manier die past bij onze dorpen.

Wat gaan we daarvoor doen?

2.2 Verkeer en inrichting openbare ruimte

Wat willen we bereiken?

Een veilige en prettige leefomgeving staat voorop

Een veilige en prettige leefomgeving is voor ons een uitgangspunt. Straten moeten veilig, toegankelijk en goed onderhouden zijn, zodat iedereen zich gemakkelijk kan verplaatsen, te voet, met de fiets of met de auto. Ook bij winkels en horeca wil je eenvoudig kunnen parkeren en in- en uitstappen. Daarom investeren we in goed onderhoud en verlichting van wegen, fietspaden en stoepen. We pakken ook bestaande knelpunten aan en blijven werken aan een nette, groene uitstraling van onze dorpen. Daarnaast verbeteren we het toezicht op werkzaamheden door externe partijen, zodat de kwaliteit van onze openbare ruimte behouden blijft.

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat programma 2 kosten?

Onderstaande programmatabel laat per thema de meerjarige ontwikkeling zien van de begrote bedragen. In de kolommen Begroting 2027-2030 zijn de bedragen opgenomen van de thans voorliggende Meerjarenbegroting.

In de kolom Mutatie 2027 (grijs) is de mutatie ten opzichte van de jaarschijf 2027 zoals deze na de Voorjaarsnota 2026 waren begroot opgenomen.

Tabel 2-1: Overzicht lasten en baten programma 2 (bedragen x €1.000)
Programma 2: Openbare ruimte		Realisatie		Begroting 2026		Begroting 2027		Begroting		Mutatie 2027		Begroting		Begroting		Begroting
										t.o.v. begroting 2027
Nr	Thema / taakveld	2025		na wijziging		na VJN 2026		2027		na VJN 2026		2028		2029		2030
Lasten
2.1	Natuur en groen	-2.912	N	-3.112	N	-3.052	N	-3.403	N	-351	N	-3.473	N	-3.481	N	-3.468	N
2.2	Verkeer en inrichting openbare ruimte	-5.785	N	-5.907	N	-5.743	N	-6.656	N	-914	N	-6.679	N	-6.858	N	-6.931	N
2.3	Water	-2.566	N	-3.190	N	-3.199	N	-3.319	N	-120	N	-3.477	N	-3.871	N	-3.787	N
Totaal lasten		-11.633	N	-12.209	N	-11.993	N	-13.378	N	-1.385	N	-13.629	N	-14.210	N	-14.185	N
Baten
2.1	Natuur en groen	20	V	5	V	5	V	5	V	0	V	5	V	5	V	5	V
2.2	Verkeer en inrichting openbare ruimte	498	V	522	V	272	V	518	V	245	V	393	V	318	V	318	V
2.3	Water	3.643	V	3.718	V	3.943	V	4.127	V	183	V	4.271	V	4.654	V	4.674	V
Totaal baten		5.076	V	4.246	V	4.221	V	4.650	V	429	V	4.669	V	4.977	V	4.997	V
Saldo van baten en lasten exclusief mutatie reserves		-6.557	N	-7.963	N	-7.772	N	-8.728	N	-956	N	-8.960	N	-9.233	N	-9.188	N
Mutatie reserves
0.10	Storting reserves	-370	N	-180	N	0	V	0	V	0	V	0	V	0	V	0	V
0.10	Onttrekking reserves	915	V	811	V	606	V	598	V	-8	N	681	V	811	V	801	V
Totaal mutatie reserves		545	V	631	V	606	V	598	V	-8	N	681	V	811	V	801	V
Saldo van baten en lasten inclusief mutatie reserves		-6.012	N	-7.332	N	-7.166	N	-8.130	N	-964	N	-8.279	N	-8.422	N	-8.387	N

Onderstaande tabel bevat per thema een toelichting van de mutaties ten opzichte van de jaarschijf 2027 zoals deze in de begroting 2026 na wijziging was opgenomen.

Mutaties op de taakvelden die het gevolg zijn van de bijstelling van kapitaallasten (wijziging in afschrijvingen of rentetoerekening) of het gevolg van de doorbelasting van salarislasten (ambtelijke uren), worden niet separaat toegelicht. Voor eventuele mutaties op de salarislasten verwijzen wij naar de Raadsinformatiebrief Personeelsbegroting - formatie op orde.

De verschillen hebben een omvang van tenminste € 25.000 en worden op hoofdlijnen toegelicht.

Tabel 2-2: Verschillenanalyse jaarlaag 2027 ten opzichte van begroting 2027 na VJN 2026 (bedragen x € 1.000)
Programma 2: Openbare ruimte		Bedrag
Lasten
2.1	Natuur en groen	-351	N
2.2	Verkeer en inrichting openbare ruimte	-914	N
2.3	Water	-120	N
Totale lasten		-1.385	N
Baten
2.1	Natuur en groen	0	V
2.2	Verkeer en inrichting openbare ruimte	245	V
2.3	Water	183	V
Totale baten		429	V
Saldo van baten en lasten exclusief mutatie reserves		-956	N
Mutatie reserves
0.10	Storting reserves	0	V
0.10	Onttrekking reserves	-8	N
Totaal mutatie reserves		-8	N
Saldo van baten en lasten inclusief mutatie reserves		-964	N

Thema Natuur en Groen
Speelterreinen en -toestellen (€ 60.000 nadelig)
Voor het vervangen van de toestellen inclusief locaties een extra onderhoudsbedrag opgenomen van € 60.000.

Bermen (€ 75.000 nadelig)
De gemeente neemt samen met andere omliggende gemeenten en het waterschap deel aan een regionaal maaibestek voor bermen en watergangen. Dit gezamenlijke bestek loopt momenteel en kan nog met twee jaar worden verlengd. Na deze verlenging dient in 2028 een nieuw maaibestek te worden opgesteld, inclusief een geactualiseerd beheerplan waarin ecologisch maaibeheer, biodiversiteit en doelmatig beheer zijn verankerd.

Beleidsplannen openbaar groen (€ 60.000 nadelig)
Het Integrale Beleidsplan Openbaar Groen loopt af in 2026. Om te komen tot een samenhangend en toekomstbestendig groenbeleid wordt voorgesteld een Programma Groen op te stellen, gelijktijdig met de actualisatie van het bomenbeleidsplan. In het Programma Groen worden visie, ambities en doelstellingen voor het openbaar groen vastgelegd en vertaald naar concrete programmalijnen en uitvoeringskaders. Hiermee ontstaat een actueel en integraal beleidskader voor beheer, ontwikkeling en investeringen in groen en bomen. Parallel aan de totstandkoming van het Programma Groen wordt gewerkt aan een nieuw bomenbeleidsplan. Hiervoor heeft reeds een evaluatie van het huidige bomenbeleid plaatsgevonden, waaruit diverse aandachtspunten zijn gekomen. Deze aandachtspunten worden meegenomen bij het opstellen van de nieuwe uitgangspunten voor het bomenbeleid.

De uitgangspunten voor zowel het Programma Groen als het bomenbeleidsplan worden aan de gemeenteraad voorgelegd, met het oog op kaderstelling en richtinggevend. Bij de uitwerking van het Programma Groen en het bomenbeleidsplan wordt ingezet op afstemming en overleg met de gemeenteraad en met interne en externe stakeholders, zodat wordt toegewerkt naar een breed gedragen en zorgvuldig onderbouwd beleidskader. Voor de ontwikkeling van het Programma Groen en het gelijktijdig actualiseren van het bomenbeleidsplan wordt een bedrag geraamd. Dit budget is benodigd voor beleidsontwikkeling, participatie, afstemming en inhoudelijke uitwerking.

Openbaar groen: onderhoud (€ 60.000 nadelig)
Voor de vergroening van de openbare ruimte is een bedrag opgenomen van € 60.000 (gras, grasbetontegels, bloembakken e.d.).

Openbaar groen: Essentaksterfte (€ 100.000 nadelig)
Uit inventarisatie blijkt dat circa 800 essen zijn aangetast door essentaksterfte. Om veiligheidsrisico's te beperken en de financiële gevolgen beheersbaar te houden, worden deze bomen gefaseerd over een periode van vijf jaar verwijderd. De jaarlijkse uitvoeringskosten worden geraamd op € 100.000. Hiervoor wordt vanaf 2027 een budget van € 100.000 per jaar aangevraagd.

Thema Verkeer en inrichting openbare ruimte
Verkeersveiligheid: verkeersreconstructies (€ 100.000 nadelig)
In de begroting is een bedrag opgenomen van € 100.000 voor het uitvoeren van verkeersreconstructies.

Verkeersveiligheid: cameratoezicht (€ 20.000 nadelig)
Voor het cameratoezicht op de Batterij te Drimmelen is een bedrag opgenomen van € 20.000.

Verkeersveiligheid: advieskosten ( € 40.000 nadelig)
We investeren in maatregelen om sluipverkeer en met name zwaar verkeer uit dorpslinten te weren. Het vrachtwagenverbod blijft van kracht en wordt gericht gehandhaafd. Alleen bestemmingsverkeer is toegestaan; overtredingen worden strenger aangepakt. Monitoring doorgaand vrachtverkeer (DMC verkeersonderzoek) door middel van camera opstellingen die de intensiteit van het vrachtverkeer kan registreren in de verschillende dorpen. Deze monitoring geeft inzicht en op basis hiervan kan gerichte handhaving ingezet worden.

Verkeersveiligheid: verkeersbesluiten (€ 25.000 nadelig)
We zien dat we steeds meer juridische ondersteuning nodig hebben voor de verkeersbesluiten.

Civiele kunstwerken (€ 62.000 nadelig)
Voor het opstellen van het beheerplan civiele kunstwerken en voor de data migratie naar Obsurv is er een bedrag benodigd van € 62.000.

Wegen: onderhoud (uitgaven € 517.000 nadelig; inkomsten € 214.000 voordelig)
Om te voldoen aan de beeldkwaliteit en beheerplan wegen zijn de kosten voor klein onderhoud wegen toegenomen met € 349.000 nadelig en voor de voorziening wegen met € 168.000 vanwege een (hogere) indexatie. Een deel van de toename voor het voor het klein onderhoud wordt gecompenseerd via de degeneratieopbrengsten (Kabels en Leidingen: € 214.000 voordelig).

Wegen: schades (uitgaven € 47.000 nadelig; inkomsten € 25.000 voordelig)
Het aantal schadegevallen en de hoogte zijn de afgelopen jaar toegenomen (€ 47.000 nadelig). Een deel hiervan wordt verwacht te kunnen te verhalen (€ 25.000 nadelig).

Openbare verlichting (uitgaven € 35.000 nadelig; inkomsten € 10.000 nadelig)
Voor het onderhoud en het beheer van de openbare verlichting is een extra budget nodig van € 35.000. Op basis van ervaringscijfers zien we dat het verhaal van kosten lager uitvalt dan was geraamd (€ 10.000 nadelig).

Gladheidbestrijding (€ 37.000 nadelig)
Vanwege strenge winters meer opgevoerd voor zoutvoorraden. Vanwege de hogere inzet is er een grotere slijtage van het materieel en nemen de kosten voor onderhoud toe.

Onkruidbestrijding verharding (€ 44.000 nadelig)
Door de areaaluitbreiding en indexatie nemen de kosten toe voor de onkruidbestrijding.

Objecten in openbare ruimte: onderhoud (€ 21.000 nadelig)
Door een nieuwe overeenkomst voor het onderhoud van de toeristische wegbewijzering vallen de kosten hoger uit met circa € 11.000. Daarnaast worden er hogere kwaliteitseisen gesteld voor de aan te schaffen materiaal in de openbare ruimte (€ 10.000 nadelig).

Thema Water
Riool(heffing) (uitgaven € 72.000 nadelig; inkomsten € 183.000 voordelig)
Op het taakveld riolering stijgen de kosten met circa € 72.000 (grotendeels vanwege indexatie). Deze kosten worden verhaald middels de tarieven rioolheffing. De inkomsten stijgen met € 183.000. Het verschil van € 111.000 wordt veroorzaakt door een hogere toerekening van de BTW, salaris- en overheadlasten, en rentelasten. Dit is een voordeel voor de begroting. De hogere lasten voor overhead en rente zijn op de programma's Overhead en Algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Dit betreft het deel wat "terugverdiend" wordt met de tarieven.