A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing | Begroting 2027

Inventarisatie van de risico's

Een gezonde financiële positie is een belangrijke voorwaarde voor het realiseren van de ambities en maatschappelijke opgaven van de gemeente Drimmelen. In deze paragraaf geven we inzicht in de belangrijkste financiële risico's, de wijze waarop deze worden beheerst en de mate waarin de gemeente in staat is om eventuele tegenvallers op te vangen zonder ingrijpende gevolgen voor beleid en dienstverlening.

Het weerstandsvermogen wordt bepaald op basis van een systematische risicoanalyse, ondersteund door het risicomanagementsysteem van de gemeente. Dit systeem ondersteunt de organisatie bij het identificeren, analyseren, prioriteren en beheersen van risico’s, zodat tijdig passende maatregelen kunnen worden getroffen. Op basis van deze analyse is voor 2027 een actueel risicoprofiel opgesteld. Dit risicoprofiel vormt de basis voor de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit: het bedrag dat nodig is om de financiële gevolgen van niet-afgedekte risico’s op te kunnen vangen. Het betreft risico’s die qua omvang en aard niet binnen de reguliere programmabegroting kunnen worden opgevangen en waarvoor geen bestemmingsreserves beschikbaar zijn.

De opgenomen risico's worden beoordeeld op basis van de kans dat zij optreden en de mogelijke financiële gevolgen. Omdat het onwaarschijnlijk is dat alle risico's zich tegelijkertijd en in hun maximale omvang voordoen, wordt met een risicosimulatie berekend hoeveel weerstandscapaciteit nodig is om de financiële gevolgen van deze risico's op te vangen. Daarbij wordt uitgegaan van een zekerheid van 90%. Dit betekent dat de beschikbare weerstandscapaciteit naar verwachting in 9 van de 10 situaties voldoende is om de financiële gevolgen van de geïnventariseerde risico's op te vangen. Het opnemen van een risico in deze berekening betekent niet dat hiervoor automatisch middelen beschikbaar worden gesteld wanneer het risico zich voordoet. Uitgangspunt blijft dat financiële tegenvallers in eerste instantie zoveel mogelijk binnen het betreffende programma worden opgevangen.

Risicokaart
De risicokaart hieronder geeft inzicht in de spreiding van de risico’s naar kans van optreden en financieel gevolg. De aantallen in de risicocategorieën tellen op naar 47 geïdentificeerde risico’s. De risico's waarvan de kans van optreden kleiner is dan 10%, of de maximale schadelast is kleiner dan € 25.000, zijn vanwege hun geringe betekenis buiten beschouwing gelaten.

Tabel Par.A-1
Maximale schadelast
x > € 500.000	6	1	2	2
€ 250.000 > x < € 500.000	3	4	1	1
€ 100.000 > x < € 250.000	8	4	2
€ 25.000 > x < € 100.000	4	2	2
x < € 25.000
Imagoschade	1	2	2
	10%	30%	50%	70%	90%	Kans

Risico top 10

De belangrijkste gemeentelijke risico's liggen ook in 2027 vooral op het gebied van de financiële houdbaarheid van het sociaal domein, de uitvoering van wettelijke taken en de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening. Het risico dat de door het Rijk begrote besparingen uit de Hervormingsagenda Jeugd niet worden gerealiseerd, blijft het grootste financiële risico voor de gemeente Drimmelen. Opvallend is de stijging van het risico cybercriminaliteit van de tiende naar de tweede positie in de risicotop 10. Deze stijging hangt samen met het gewijzigde dreigingslandschap, waarbij we in toenemende mate worden geconfronteerd met digitale dreigingen en de mogelijke impact van cyberincidenten groter is geworden.

Daarnaast vormen personeelstekorten, stijgende kosten binnen de Wmo, de groei van het aantal bijstandsgerechtigden, garantstellingen voor vastgoed, versnelde slijtage van wegen en onvolledige areaalgegevens belangrijke risico’s voor de gemeente. Deze tien risico’s hebben de grootste invloed op het totale risicoprofiel van de gemeente. Per risico is aangegeven wat het mogelijke financiële effect is, hoe groot de kans is dat het risico zich voordoet en welke bijdrage het levert aan het totale risicoprofiel.

Tabel Par.A-2
Risico top 10
2027 begroting	2026 begroting	2025 jaarstuk	Risico	Max. risico bedrag	2027 Kans	2027 Invloed op risicoprofiel
1	1	1	Niet realiseren van de door het Rijk begrote besparingen uit de Hervormingsagenda Jeugd	max.€ 1.500.000	70%	15.2%
2	10	*	Cybercriminaliteit	max.€ 2.000.000	30%	6.5%
3	*	*	Netcongestie belemmert realisatie woningbouw, onderwijshuisvesting en maatschappelijke voorzieningen.	max.€ 1.000.000	50%	6.4%
4	*	*	Onzekerheid over structurele financiering vanaf 2028	max.€ 1.000.000	50%	6.3%
5	*	*	Onvoldoende beschikbaarheid gekwalificeerd personeel	max.€ 500.000	70%	5.4%
6	8	5	Het begrote budget voor Wmo-voorzieningen is ontoereikend	max.€ 630.000	70%	4.5%
7	3	6	Toename van het aantal bijstandsgerechtigden	max.€ 500.000	70%	3.9%
8	*	3	Garantiestelling t.b.v. exploitatie van vastgoed in de gemeente	max.€ 613.000	50%	3.4%
9	*	*	Versnelde wegdegradatie door zwaardere belasting	max.€ 500.000	50%	3.3%
10	*	*	Onvolledige areaaldata beïnvloeden beheer- en investeringsbeslissingen	max.€ 750.000	30%	3.3%

* = Dit risico is nieuw opgenomen of behoorde niet eerder tot de risico top 10

Toelichting bij risico's

1. Niet realiseren besparingen Hervormingsagenda Jeugd

De Rijksoverheid heeft in haar meerjarige begroting al rekening gehouden met besparingen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Deze besparingen worden verwerkt in de toekomstige middelen die gemeenten voor jeugdzorg ontvangen. De gemeente werkt aan de uitvoering van deze agenda onder meer door de ontwikkeling van Stevige Lokale Teams, waarmee jeugdigen en gezinnen eerder en dichter bij huis ondersteuning krijgen en het gebruik van specialistische jeugdhulp moet afnemen. Het is echter nog onzeker of deze aanpak daadwerkelijk leidt tot de besparingen die het Rijk al heeft ingeboekt.

2. Cybercriminaliteit

Door de toenemende digitale dreiging is risico van cybercriminaliteit gestegen naar de tweede plaats van de top 10 risico's. Gemeenten zijn steeds vaker het doelwit van cyberaanvallen, zoals ransomware, phishing en DDoS-aanvallen. Een succesvolle aanval kan leiden tot uitval van systemen, verlies van gegevens en het tijdelijk stilvallen van de dienstverlening aan inwoners en bedrijven. Daarnaast kunnen de herstelkosten aanzienlijk zijn en is de kans op reputatieschade groot. De gemeente beheerst dit risico met een risico gestuurde aanpak van informatiebeveiliging. De basis hiervoor vormt het onlangs geactualiseerde Informatiebeveiligings- en Privacy plan (IB&P-plan). Door risicoanalyses, bewustwording van medewerkers, leveranciersmanagement, monitoring, audits en het versterken van de bedrijfscontinuïteit wordt zowel de kans op een cyberincident als de impact ervan op de gemeentelijke dienstverlening beperkt.

3. Netcongestie belemmert ruimtelijke ontwikkelingen

De beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet vormt een groeiende belemmering voor de realisatie van woningbouw, onderwijshuisvesting en maatschappelijke voorzieningen. De gemeente werkt actief samen met regionale partners, netbeheerders, provincie en Rijk. Daarnaast wordt bij schaarste in beschikbare transportcapaciteit prioriteit gegeven aan woningbouw en onderwijshuisvesting. Wanneer onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is leidt dit mogelijk tot vertraging bij het realiseren van belangrijke maatschappelijke doelen en moeten er aanvullende maatregelen worden getroffen. Dit leidt tot extra kosten voor tijdelijke oplossingen, aanpassingen in projectontwerpen of gefaseerde uitvoering van projecten.

4. Onzekerheid over structurele financiering vanaf 2028

De Rijksoverheid wordt in toenemende mate geconfronteerd met onzekerheden als gevolg van internationale ontwikkelingen, geopolitieke spanningen, handelsbelemmeringen en inflatie. Deze factoren hebben gevolgen voor de keuzes in het rijksbeleid. Deze ontwikkelingen werken direct door in de omvang en verdeling van de middelen die gemeenten ontvangen. In het bestuursakkoord is daarom expliciet rekening gehouden met een beperkte investeringsruimte richting 2028, een realistische reservepositie en het behoud van voldoende weerstandsvermogen en solvabiliteit.

Daarnaast krijgen gemeenten steeds meer wettelijke taken en verantwoordelijkheden, waardoor het moeilijker wordt om de organisatie en dienstverlening snel aan te passen wanneer de beschikbare middelen afnemen. Dit vergroot de begrotingsrisico's en beperkt de mogelijkheden om op langere termijnbeleid en investeringen vorm te geven.

5. Onvoldoende beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel

De beschikbaarheid van specialistische kennis staat onder druk door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. Wanneer specifieke deskundigheid onvoldoende beschikbaar is, kan dit gevolgen hebben voor de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening, de uitvoering van wettelijke taken en de realisatie van projecten. Daarnaast kan een grotere afhankelijkheid van externe inhuur leiden tot hogere kosten en verlies van organisatiekennis.

6. Overschrijding budget Wmo-voorzieningen

De Wmo is een openeindregeling. Dit betekent dat inwoners die op grond van de wet recht hebben op ondersteuning, deze ondersteuning moeten kunnen ontvangen. De omvang van de uitgaven is daardoor sterk afhankelijk van de daadwerkelijke zorgvraag. Hoewel de gemeente zorgvuldig indiceert en goede afspraken maakt met aanbieders, is de ontwikkeling van de vraag slechts beperkt voorspelbaar. Veranderingen in de gezondheidssituatie van inwoners, demografische ontwikkelingen, langer zelfstandig wonen en maatschappelijke ontwikkelingen kunnen leiden tot een grotere vraag naar ondersteuning dan vooraf is geraamd. Hierdoor bestaat het risico dat de kosten voor Wmo-voorzieningen hoger uitvallen dan begroot. Daarnaast kunnen prijsstijgingen en loonontwikkelingen in de zorg de financiële druk verder vergroten.

7. Toename aantal bijstandsgerechtigden

De gemeente heeft slechts beperkte invloed op het aantal inwoners dat een beroep doet op de Participatiewet. Ontwikkelingen zoals economische omstandigheden, de huisvesting van statushouders en de instroom van jongeren met een arbeidsbeperking kunnen leiden tot een hogere instroom in de bijstand dan vooraf is voorzien. Hierdoor bestaat het risico dat de uitkeringslasten toenemen en de druk op re-integratie en de uitvoering van de sociale dienstverlening verder oploopt. Omdat deze ontwikkelingen slechts beperkt voorspelbaar zijn, kunnen de kosten hoger uitvallen dan begroot.

8. Garantiestelling t.b.v. exploitatie gemeentelijk vastgoed

De gemeente staat garant voor eventuele verliezen bij de exploitatie van een deel van het gemeentelijk vastgoed. Wanneer de exploitatie onvoldoende sluitend blijkt, kan de gemeente worden geconfronteerd met aanvullende financiële bijdragen boven op de reguliere subsidie. De kans dat een beroep wordt gedaan op de garantiestelling wordt als hoog ingeschat, waardoor rekening wordt gehouden met mogelijke extra lasten voor de gemeentelijke begroting.

9. Versnelde wegdegradatie door zwaardere belasting

De kwaliteit en levensduur van de gemeentelijke infrastructuur worden steeds vaker beïnvloed door externe ontwikkelingen in de regio. De groei van woningbouw, economische activiteiten en verkeersbewegingen zorgt voor een intensiever gebruik van wegen. Daarnaast staan onderhoudsbudgetten onder druk door stijgende kosten voor arbeid, materialen en aannemersdiensten. Hierdoor bestaat het risico dat onderhoud en vervangingsinvesteringen eerder nodig zijn en tegen hogere kosten moeten worden uitgevoerd dan waarmee in de begroting rekening is gehouden.

10. Onvolledige areaalgegevens

Door wijzigingen in wet- en regelgeving, nieuwe registratie-eisen, areaaluitbreidingen en de afhankelijkheid van gegevens van externe partijen bestaat het risico dat areaalgegevens niet volledig, actueel of eenduidig beschikbaar zijn. Dit kan beheer- en investeringsbeslissingen beïnvloeden en leiden tot bijstellingen van onderhouds- en investeringsplannen.

Om dit risico te beperken worden areaalgegevens periodiek geactualiseerd en gecontroleerd en vindt afstemming plaats met interne en externe partijen. Ondanks deze beheersmaatregelen blijft er een risico bestaan dat gegevens niet tijdig of volledig beschikbaar zijn.

Inventarisatie van de weerstandscapaciteit

Bepaling van het weerstandsvermogen

Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de mate waarin de gemeente financieel in staat is om onverwachte tegenvallers en risico’s op te vangen. Hiervoor wordt de beschikbare weerstandscapaciteit, oftewel de financiële middelen die hiervoor kunnen worden ingezet, afgezet tegen de benodigde weerstandscapaciteit: het bedrag dat nodig is om de financiële gevolgen van geïnventariseerde risico’s te kunnen opvangen. De verhouding tussen deze twee grootheden wordt uitgedrukt in de weerstandsratio. Deze ratio vormt een belangrijke indicator voor de financiële weerbaarheid van de gemeente.

Benodigde weerstandscapaciteit

Als alle risico’s zich tegelijk en in volle omvang zouden voordoen, zou dat een financieel nadeel van € 25,3 miljoen betekenen. Omdat het onwaarschijnlijk is dat alle risico’s zich tegelijkertijd en maximaal voordoen, is een risico-simulatie uitgevoerd. Daarbij is gerekend met een zekerheid van 90%. Uit deze simulatie blijkt dat een bedrag van €5,7 miljoen voldoende is om de risico’s in 2027 met 90% zekerheid op te vangen. Dit bedrag is gebaseerd op risico’s waarvoor geen of onvoldoende beheersmaatregelen beschikbaar zijn.

Beschikbare weerstandscapaciteit

De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die de gemeente kan inzetten om risico’s op te vangen. Voor 2027 is deze capaciteit begroot op € 22,3 miljoen (ten opzichte van € 17,1 miljoen in de primaire begroting van 2026).

Weerstandsratio

Om te beoordelen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de beschikbare capaciteit afgezet tegen de benodigde capaciteit. Dit levert de weerstandsratio op:
Beschikbare weerstandscapaciteit
Ratio weerstandsvermogen = -------------------------------------------------------
Benodigde weerstandscapaciteit
Een ratio groter dan 1 betekent dat de gemeente voldoende middelen heeft om de risico’s op te vangen. In 2027 is dit wederom het geval.

De raad heeft in de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen bepaald dat de weerstandsratio van de gemeente Drimmelen minimaal 1 moet bedragen. Bij een ratio van 1 is het beschikbare weerstandsvermogen exact voldoende om de geïnventariseerde risico's op te vangen. Met een ratio van 3,93 beschikt de gemeente in 2027 over bijna vier keer zoveel weerstandscapaciteit als op basis van de risico-inschatting minimaal noodzakelijk is. Daarmee is sprake van een zeer ruime financiële buffer en voldoet de gemeente ruimschoots aan de door de raad gestelde ondergrens.

Ten opzichte van de primaire begroting 2026 (4,34) en de jaarrekening 2025 (6,01) is de ratio wel afgenomen. Deze daling betekent echter niet dat het weerstandsvermogen onvoldoende wordt. De beschikbare weerstandscapaciteit blijft ook in 2027 aanzienlijk hoger dan benodigd om de geïnventariseerde risico's af te dekken.

In de berekening van het weerstandsvermogen wordt ervan uitgegaan dat de risico's die samenhangen met de grondexploitaties worden afgedekt door de reserve van het grondbedrijf. Voor een nadere toelichting op deze risico's wordt verwezen naar paragraaf G. Grondbeleid.

Financiële kengetallen

De financiële kengetallen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente en de ontwikkeling daarvan in de komende jaren. Zij laten zien hoeveel financiële ruimte de gemeente heeft, hoe de balans zich ontwikkelt en in hoeverre financiële risico's kunnen worden opgevangen. De kengetallen hebben vooral een signalerende functie. Een afzonderlijk kengetal zegt daarom niet alles over de financiële positie van de gemeente. Pas door de kengetallen in samenhang te beoordelen ontstaat een compleet beeld van de financiële weerbaarheid, de financiële ruimte en de houdbaarheid van de gemeentelijke financiën op langere termijn.

In deze paragraaf worden de financiële kengetallen toegelicht en afgezet tegen de vastgestelde signaleringswaarden. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de huidige financiële positie, maar ook naar de ontwikkelingen die in de komende jaren zichtbaar worden. De kengetallen bieden daarmee een basis voor het gesprek over de financiële keuzes en afwegingen die nodig zijn om Drimmelen ook op langere termijn financieel gezond en toekomstbestendig te houden.

De meerjarige kengetallen zijn gebaseerd op een prognose van de gemeentelijke balans. Voor de jaren verder in de toekomst krijgt deze prognose een meer globaal karakter. De uitkomsten moeten daarom vooral worden gezien als een indicatie van de richting waarin de financiële positie zich kan ontwikkelen en niet als een exacte voorspelling. Zij helpen om ontwikkelingen tijdig te signaleren en bieden een basis voor de financiële sturing en de bestuurlijke afwegingen in de komende jaren.

Tabel Par.A-4
Kengetallen	Jaarrekening 2025	Begroting 2026	Kadernota 2027 (norm)	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
1a. Netto schuldquote	42%	65%		74%	89%	95%	101%
1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen	37%	60%	Signaleringswaarde 130%	66%	81%	86%	92%
2. Solvabiliteitsratio	41%	32%	Signaleringswaarde 20%	32%	25%	22%	18%
3. Kengetal grondexploitatie	0,2%	-2,1%	Signaleringswaarde 10%	1,2%	1,8%	0,0%	0,0%
4. Structurele exploitatieruimte	1%	0,3%	Signaleringswaarde 0%	0,0%	-4,6%	-4,4%	-4,9%
5. Belastingcapaciteit	99%	93%	Signaleringswaarde 100%	97%	98%	102%	102%

Toelichting op de kengetallen in vergelijking met jaarrekening 2025

1a. Netto schuldquote & 1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

De netto schuldquote geeft inzicht in de omvang van de gemeentelijke schulden ten opzichte van de inkomsten. De gecorrigeerde netto schuldquote houdt daarnaast rekening met verstrekte leningen en geeft daardoor een beter beeld van de daadwerkelijke schuldenlast.

De netto schuldquote stijgt van 42% in de jaarrekening 2025 naar 74% in de begroting 2027. Ook de voor verstrekte leningen gecorrigeerde netto schuldquote neemt toe naar 66% (37% in 2025). Deze ontwikkeling hangt vooral samen met de uitvoering van het investeringsprogramma en de daarvoor benodigde externe financiering.

Ondanks de stijging blijven beide kengetallen in 2027 ruim onder de gehanteerde signaleringswaarde van 130%. De ontwikkeling laat zien dat de schuldpositie toeneemt, maar geeft geen aanleiding om te concluderen dat sprake is van een onhoudbare schuldenlast. Wel neemt de financiële kwetsbaarheid geleidelijk toe en vraagt de ontwikkeling om blijvende aandacht bij toekomstige investerings- en financieringsbeslissingen.

2. Solvabiliteitsratio

De solvabiliteitsratio laat zien welk deel van het totale vermogen met eigen middelen is gefinancierd en geeft daarmee een indicatie van de financiële weerbaarheid van de gemeente.

De solvabiliteitsratio daalt van 41% in de jaarrekening 2025 naar 32% in de begroting 2027. Dit betekent dat het aandeel van het eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen afneemt.

Met 32% blijft de solvabiliteit duidelijk boven de signaleringswaarde van 20%. De gemeente beschikt daarmee nog steeds over een gezonde vermogenspositie. De daling laat wel zien dat de beschikbare financiële buffer geleidelijk afneemt als gevolg van investeringen en de financiering daarvan.

3. Kengetal grondexploitatie

Het kengetal grondexploitatie geeft inzicht in het financiële belang van grondexploitaties ten opzichte van de totale omvang van de gemeente en daarmee in de risico's die samenhangen met grondbeleid.

Het kengetal grondexploitatie bedraagt 1,2% in de begroting 2027 ten opzichte van 0,2% in de jaarrekening 2025. Hiermee blijft het aandeel van de grondexploitaties in de financiële positie van de gemeente beperkt en ruim binnen de gestelde norm van maximaal 10%.

Dit wijst erop dat de risico's die samenhangen met grondexploitaties beheersbaar zijn en slechts een beperkte invloed hebben op de totale financiële positie van de gemeente.

4. Structurele exploitatieruimte

De structurele exploitatieruimte geeft aan in hoeverre structurele lasten kunnen worden gedekt uit structurele inkomsten en daarmee hoeveel financiële ruimte beschikbaar is voor nieuw beleid of tegenvallers.

De structurele exploitatieruimte neemt af van 1% in de jaarrekening 2025 naar 0,0% in de begroting 2027.

Dit betekent dat de structurele baten en lasten in 2027 nog juist met elkaar in evenwicht zijn, maar dat de financiële ruimte voor nieuwe structurele uitgaven beperkt is. Vanaf 2028 ontstaat een negatieve structurele exploitatieruimte, hetgeen aangeeft dat aanvullende maatregelen of keuzes nodig zijn om het structurele begrotingsevenwicht op langere termijn te behouden.

5. Belastingcapaciteit

De belastingcapaciteit laat zien hoe de lokale woonlasten zich verhouden tot het landelijk gemiddelde en geeft daarmee een indicatie van de ruimte om de eigen inkomsten te verhogen.

De belastingcapaciteit bedraagt 97% in de begroting 2027 (99% in 2025).

Dit betekent dat de lokale lasten voor inwoners iets onder het landelijk gemiddelde liggen. De gemeente benut daarmee nog niet de volledige beschikbare belastingcapaciteit. Tegelijkertijd is de ruimte om toekomstige financiële opgaven uitsluitend via lastenverhogingen op te vangen beperkt.

Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie

De financiële kengetallen laten zien dat de financiële positie van de gemeente de komende jaren verandert onder invloed van investeringen en een afnemende structurele begrotingsruimte. Bij de beoordeling van deze ontwikkeling is het belangrijk om te beseffen dat de meerjarige kengetallen vanaf 2027 zijn gebaseerd op een balansprognose. Voor de jaren verder in de toekomst heeft deze prognose een meer globaal karakter. De feitelijke ontwikkeling van de balans wordt de komende jaren mede bepaald door besluiten over investeringen, de financieringsbehoefte, afschrijvingen en de ontwikkeling van de activa, passiva en liquiditeitspositie.

De meerjarige kengetallen moeten daarom niet worden gelezen als een exacte voorspelling van de financiële positie, maar als een indicatie van de richting waarin deze zich kan ontwikkelen. Met name de netto schuldquote is gevoelig voor wijzigingen in investeringsplanningen en financieringsbehoeften. De uiteindelijke uitkomsten kunnen daardoor afwijken van de huidige ramingen.

De kengetallen moeten bovendien in samenhang worden beschouwd. De oplopende schuldquote en de afnemende solvabiliteit laten zien dat de financiële ruimte op de balans geleidelijk kleiner wordt. Daar staat tegenover dat de risico's vanuit de grondexploitaties beperkt blijven, de belastingcapaciteit zich rond het landelijk gemiddelde beweegt en de gemeente beschikt over een solide weerstandsvermogen. Tegelijkertijd laat de structurele exploitatieruimte zien dat de ruimte binnen de exploitatie de komende jaren onder druk komt te staan.

De gehanteerde signaleringswaarden helpen om ontwikkelingen tijdig in beeld te brengen en vormen een belangrijk hulpmiddel voor de financiële sturing. Zij moeten echter niet afzonderlijk worden beoordeeld. Een overschrijding of nadering van een signaleringswaarde betekent niet automatisch dat sprake is van een financieel probleem. Het is vooral een aanleiding om het gesprek te voeren over de achterliggende ontwikkelingen, de investeringsopgave, de financiële risico's en de keuzes die nodig zijn om de financiële positie duurzaam gezond te houden.

In dat licht laten de kengetallen vooral zien dat de gemeente voor een belangrijke afweging staat. De komende jaren wordt geïnvesteerd in het op orde brengen van de basis, onder meer op het gebied van beheer en onderhoud, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan de ontwikkeling van Drimmelen. Deze investeringen dragen bij aan de maatschappelijke ambities van de gemeente, maar vragen ook om blijvende aandacht voor de financiële draagkracht op langere termijn.

Op basis van het totale beeld is geen sprake van een acute financiële kwetsbaarheid. Wel laten de kengetallen zien dat de financiële ruimte de komende jaren geleidelijk afneemt. Het belang van duidelijke prioritering wordt groter. De kengetallen benadrukken daarmee de noodzaak om de komende jaren tijdig keuzes te maken, de financiële ontwikkeling zorgvuldig te monitoren en de meerjarige balansprognoses waar mogelijk verder te verfijnen. Zo kunnen raad, college en toezichthouder gezamenlijk blijven sturen op een financieel gezonde en toekomstbestendige gemeente.

Samenvatting

De financiële positie van de gemeente blijft in 2027 gezond. De meerjarige kengetallen laten wel zien dat de financiële ruimte de komende jaren onder druk komt te staan door afnemende rijksmiddelen, de investeringen die nodig zijn om de basis op orde te houden en de ambities voor de verdere ontwikkeling van Drimmelen.

De ontwikkeling van de schuldquote, solvabiliteit en structurele exploitatieruimte vraagt daarom aandacht. Tegelijkertijd beschikken we over een ruim weerstandsvermogen en is er geen sprake van een acute financiële kwetsbaarheid. De meerjarige kengetallen hebben vooral een signalerende functie. Zij maken zichtbaar waar de financiële drukpunten voor de toekomst liggen en ondersteunen het gesprek over prioriteiten, investeringen en financiële houdbaarheid. De belangrijkste opgave is niet het oplossen van een direct financieel probleem, maar het gezamenlijk maken van keuzes die ervoor zorgen dat de ambities van vandaag ook op langere termijn financieel verantwoord kunnen worden gerealiseerd.