Toelichting tabel 2.1
Algemeen:
In Bovenstaande tabel komen een fors aantal voordelen naar voren. De voordelen vanuit de exploitaties komen voort uit de voorschriften van de BBV. De BBV schrijft een vaste verdeling voor
1. Klein onderhoud = exploitatie (zoals nu het geval is)
2. Groot onderhoud = onderhoudsvoorziening (nog in te stellen door de gemeenteraad voorafgaand de begrotingsbehandeling 2021 = eis provincie)
3. Rehabilitatie / nieuwe bestrating / (verkeerskundige) aanpassingen / constructieverbetering e.d. = kredieten (activeren)
De bedragen weergegeven onder b.1, c.1 en i.1 vallen die onder 3. Dat betekent niet dat we minder werkzaamheden uitvoeren, maar dat de dekking op een andere manier plaatsvindt. Dit is opgenomen in de tabel Investeringsprognose 2021-2025. Zoals we in bovenstaande toelichting vermelden is dit een andere vorm van besteding van middelen (herverdeling) van middelen. Dit levert op de exploitatie een voordeel op omdat deel als krediet wordt geactiveerd. Dit conform de regels van het BBV.
De uitvoering van de werkzaamheden (b., c., d., i. en j.) wegen, openbare verlichting, civiele kunstwerken, watergangen, renovatie groen en riolering zijn structurele taken. Een deel van deze taken wordt gedekt met incidenteel geld. Dit is voornamelijk terug te vinden in tijdelijk personeel. In de begroting komt een voorstel om deze incidentele situaties structureel te dekken. Dit conform BBV voorschriften en de nadrukkelijk eis van de provincie.
a. Reserve Speelruimte
Bij de beoordeling van de begroting 2020 heeft de provincie (in de rol van toezichthouder) aangegeven dat onderhoudswerkzaamheden niet meer via een reserve afgedekt mogen worden. Dit betekent dat het beginsaldo (op basis van de concept jaarrekening 2019) komt te vervallen (eenmalig voordeel) en dat de reserve opgeheven kan worden. De stortingen en onttrekkingen in de reserve zijn ook gecorrigeerd in de meerjarenbegroting.
b. Aanpak fietspaden Sluizeweg (Rotonde Tuinbouwweg naar Drimmelen)
We onderzoeken op dit moment de vrijliggende fietspaden langs de Sluizeweg. We staan voor een keuze om de fietspaden in beton of asfalt uit te voeren. Daarbij komt dat we ook een keuze willen maken om de fietspaden in een keer te onderhouden of gedeeltelijk. Mogelijk dat deze keuze een verandering in de wegenplanning veroorzaakt. Vooralsnog vragen we geen extra middelen. Mogelijk dat we hier in de Najaarsnota op terug komen.
b1. Wegen: onderhoud
Op basis met gesprekken met de provincie is afgesproken dat de gemeente vanaf 2021 e.v. een voorziening in stelt ten behoeve van groot onderhoud wegen. Hiervoor zal nog een separaat raadsvoorstel worden voorgelegd.
In de begroting is een bedrag opgenomen € 1.351.000 voor klein, groot onderhoud en rehabilitatie / bijdrage integrale projecten. Op basis van berekeningen IBOR (Integraal Beheer Openbare Ruimte) is een inschatting gemaakt van de kosten: klein onderhoud ca. € 255.000 (elementen en asfalt) en voor de jaarlijkse storting in de voorziening een bedrag van ca. € 894.000. Daarnaast dient op basis van de BBV voorschriften de rehabilitatie kosten geactiveerd te worden (kredieten). Vooralsnog wordt het verschil (€ 1.351.000 -/- € 255.000 klein onderhoud -/- voorlopige berekening storting voorziening € 894.000) € 202.000 jaarlijks in de investerings-prognose opgenomen. Voor 2021 is daarnaast ook een bedrag opgenomen t.b.v. de Witteweg (zie toelichting invetseringsprognose 2021). E.e.a. is afhankelijk van inspectieresultaten wegen, bijdrage integrale projecten, mogelijke subsidieprojecten, politieke keuzes e.d. We stellen op dit moment een beleidsplan wegen op.
Daarbij rekenen we de onderhouds- en vervangingskosten opnieuw door. Het is nog onduidelijk of beschikbare budget voldoende is.
In de Kadernota 2021 vragen we voor het onderhoud fietspaden op B-kwaliteit extra middelen. In het najaar krijgt de raad een beleidsplan wegen waarin de raad definitief de keuze voor dit verhoogde ambitieniveau kan maken.
b2. Wegen: beleidsplan / inspectie
Eén keer in de vier à vijf jaar dient er een nieuw beleidsplan wegen gemaakt te worden. Dit ter onderbouwing van de nieuw in te stellen voorziening (zie hierboven). Door strengere BBV voorschriften is de noodzaak voor een actueel beleidsplan groter geworden. Het huidige beleidsplan loopt in 2020 af. Daarom is al gestart met een nieuw beleidsplan Wegen. Met de kosten voor het opstellen van dit beleidsplan à € 24.600 was echter geen rekening gehouden.
De jaarlijkse weginspectie is uitgevoerd conform het bedrag dat hiervoor staat (€ 18.000). Voor € 4.000 meer kan betreffend bedrijf ook een beheerrapportage opleveren. Hierin staat welke grotere onderhoudsprojecten komende twee jaar nodig zouden zijn. Het hebben van een dergelijke rapportage geeft rust in de planning. Daarom is hiervoor opdracht gegeven.
b3. Aanleg Beverpad Drimmelen: onderhoud fietspad
Vanwege de verlenging van het Beverpad is een jaarlijks onderhoudsbedrag benodigd voor het fietspad van ca. 3.500 (raadsbesluit 5 maart 2020). Zie ook programma 3. Voor een inhoudelijke toelichting.
c. Openbare verlichting
Conform de BBV voorschriften dienen de vervanging van de lichtmasten en armaturen geactiveerd te worden.
Dit betekent dat een bedrag in de exploitatie komt te vervallen (met uitzondering van klein onderhoud) en dat hier tegenover kredieten worden gevoteerd (zie onderdeel “Voortgang kapitaalgoederen (kredieten)” en “Investeringsprognose 2021 – 2025”).
d. Civiele kunstwerken
Bij de begrotingsbehandeling van 2020 is het onderhoudsbudget voor de civiele kunstwerken al verlaagd met € 25.000. De afgelopen jaren zijn diverse bruggen vervangen. Ook herstelden we de oeverbescherming in de havens (behalve Terheijden). Daardoor is de onderhoudstoestand van de kunstwerken goed. Op basis van gedane inspecties en meerjaren doorrekeningen kan het huidige budget van € 76.500 met € 40.000 verlaagd worden naar € 36.500 per jaar. Het bedrag van € 40.000 hevelen we over naar onderhoud Watergangen.
e. Voorziening Gebouwenbeheer (PLANON)
Zie toelichting programma 3 onderdeel “m. Voorziening Gebouwenbeheer (PLANON)”
f. Aanplanting nieuw bos
Conform de BBV voorschriften dient dit onderdeel geactiveerd te worden. Dit betekent dat het bedrag in de exploitatie komt te vervallen en dat hiertegenover een krediet wordt gevoteerd (zie onderdeel “Voortgang kapitaalgoederen (kredieten)”). Voorgesteld wordt om de vrijval in de exploitatie te storten in de reserve Kapitaallasten zodat het budgettair neutraal is voor de (meerjaren)begroting.
g. Project de Kleine Schans e.o. (Zuiderwaterlinie)
Conform de BBV voorschriften dient dit onderdeel geactiveerd te worden. Dit betekent dat het bedrag in de exploitatie komt te vervallen en dat hiertegenover een krediet wordt gevoteerd (zie onderdeel “Voortgang kapitaalgoederen (kredieten)”.
h. Aankoop grond Zoutendijk
Conform de BBV voorschriften dient dit onderdeel geactiveerd te worden. Dit betekent dat het bedrag in de exploitatie komt te vervallen. Aangezien op gronden niet mag worden afgeschreven vind hier geen storting naar de reserve kapitaallasten plaats (als dekking).
i. Groenrenovaties
Conform de BBV voorschriften dient dit onderdeel geactiveerd te worden. Dit betekent dat het bedrag in de exploitatie komt te vervallen. Het betreft de regulier geraamde bedrag ten behoeve van renovaties (€ 114.850 structureel), claim kastanjelaan Iepenlaan (€ 61.000 in 2020), dunning bomen langs fietspad Ruilverkavelingsweg (€ 100.000 in 2020) en grondverbetering boomvakken (€ 40.000 in 2020 en € 30.000 in 2021).
j. Riolering
De financiële effecten van de mutaties lopende kredieten en investeringsprognose 2021 e.v. worden (vooralsnog) verrekend met de voorziening riolering. Jaarlijks kunnen de tarieven aangepast worden bij de vaststelling van de belastingverordeningen (in relatie tot aanwezige meerjaren volume voorziening riolering). Per saldo leiden de mutaties tot minimale stortingen in 2020 van € 2.578, in 2021 van € 1.237 en in 2023 van € 8.388 in de voorziening (voordeel voor voorziening). En onttrekkingen van € 5.056 in 2022, € 22.187 in 2024 en € 68.487 in 2025 (nadeel voor voorziening).
k. Verkeersonderzoek
Bij de begroting was geen rekening gehouden met onze bijdrage aan het regionale onderzoek landbouwverkeer. Hier is o.a. met kadasterdata onderzocht wat de meest logische routes zijn tussen huiskavels en agrarische percelen. Op die manier ontstaat een beeld van de belangrijkste landbouwroutes. Om nog verder inzicht te krijgen, zijn op een aantal routes camera’s geplaatst. Op die manier konden we het aandeel doorgaand landbouwverkeer bepalen. Onze bijdrage aan het onderzoek was € 10.000.
Alle onderzoeken betrekking hebbende op fiets (school-thuis, sportverenigingen en snelfietsroute) zijn gecombineerd tot één onderzoek. Het onderzoek is gaande en wordt iets later dan gepland opgeleverd.
In 2019 was hiervoor een bedrag beschikbaar van € 7.500. Dit was niet uitgegeven.
Voorgesteld wordt beide bedragen voor de onderzoeken te dekken uit de reserve Samen Investeren in Drimmelen.
l. Parkeervoorzieningen
We hebben in 2020 nog rekeningen gehad voor projecten die in 2019 gestart zijn of voorbereid zijn.
Op parkeren is echter geen structureel uitvoeringsbudget aanwezig. Tekort bedraagt nu een kleine € 27.500.
Voorgesteld wordt om deze kosten te dekken uit de reserve Bovenwijkse voorzieningen.
m. Verkeersveiligheid
Er zijn inkomsten (een voorschot op de subsidie) geboekt op Verkeersveiligheid voor de omvorming van de Lageweg (tussen Molenpad en Ruitersvaartseweg) tot fietsstraat. De geraamde kosten hiervoor bedragen € 70.000. We krijgen de helft aan subsidie dus € 35.000. Dus een eigen bijdrage van € 35.000. Bij de verkeers-maatregelennota stellen we voor wat overblijft op de kostenpost ‘kleine reconstructies wegen’, in de Lageweg te steken met een minimum van € 5.000. Voorgesteld wordt om deze kosten te dekken uit de reserve Bovenwijkse voorzieningen.
n. Formatie Openbare werken buitendienst
Vanwege het moeizaam invullen en langdurig openstaan van de vacature van de 4de fte Midzuid (gedetacheerd bij de buitendienst) is besloten om de vacature om te zetten naar een vast dienstverband.
o. Wegenlegger
Op basis van de Wegenwet is iedere gemeente in Nederland verplicht een wegenlegger te hebben. Een wegenlegger is een document waarin vermeld staat wie verantwoordelijk is voor het onderhoud van een openbare weg. Onze wegenlegger dateert uit 2001. Een wegenlegger moet worden bijgewerkt als er mutaties ontstaan. De Wegenwet noemt echter geen termijnen waarbinnen dit moet gebeuren en er worden geen sancties vermeld bij nalatigheid. Dit betekent in de praktijk dat er verschillend wordt omgegaan met wegenleggers. Er zijn gemeenten die de legger jaarlijks actualiseren, maar bij anderen blijft de legger soms jaren onveranderd in gebruik.
Elke weg die voorkomt in de wegenlegger is openbaar. In de wegenlegger staan overigens alleen de wegen buiten de bebouwde kom. Bij het opstellen van de wegenlegger wordt voor elke weg getoetst of deze voldoet aan de criteria van de Wegenwet voor openbaarheid.
De Wegenwet kent voor zowel openbaarheid als onderhoudsverplichting verjaringstermijnen. Met name deze verjaringstermijnen maken dat zowel openbaarheid als onderhoudsverplichting in de loop van de tijd steeds moeilijker aantoonbaar is. De kortste verjaringstermijn die in de wet wordt genoemd is 10 jaar. Daarom is het aan te bevelen om ongeveer elke 10 jaar de wegenlegger opnieuw vast te stellen. Daarmee wordt voorkomen dat discussie gaat ontstaan over openbaarheid en/of onderhoudsverplichting omdat verjaring een rol gaat spelen. Daarnaast blijkt dat het over een langere periode steeds moeilijker wordt om afspraken over onderhoud terug te vinden. Bij verouderde leggers wordt de kans op onjuiste informatieverstrekking en daaruit volgend onjuiste besluitvorming op vragen van burgers en overige belanghebbenden (politie) groter.
Enkele voorbeelden zijn:
• Eigenaren die onrechtmatig wegen of weggedeelten afsluiten worden hier niet op aangesproken omdat niet bekend is dat een betreffende weg voor iedereen toegankelijk moet zijn.
• Omgekeerd kunnen eigenaren worden gedwongen om afsluitingen weg te halen, terwijl zij het recht hebben die te plaatsen. In het ergste geval kan op basis van de verkeerde gegevens bestuursdwang worden toegepast.
• Particulieren die bijvoorbeeld informatie vragen over toegankelijkheid van een weg of fiets-/voetpad langs hun woning worden verkeerd voorgelicht waardoor zij verkeerde beslissingen nemen over bijvoorbeeld aankoop van een woning.
• Gemeente kan onderhoud uitvoeren op wegen waar zij formeel geen verantwoordelijkheid heeft en op een gegeven moment op basis van verjaring formeel onderhoudsplichtig worden. Daarmee wordt onbedoeld het te onderhouden areaal vergroot.
• wet en regelgeving wordt onjuist toegepast omdat niet bekend is welke weg of pad openbaar is.
Het vorenstaande kan leiden tot claims als burgers merken dat onjuiste informatie is verstrekt. Daarnaast mag worden verwacht dat een burger betrouwbare informatie ontvangt van de overheid. Dat wordt zeker in het kader van de Omgevingswet nog belangrijker. Data moet openbaar toegankelijk zijn, maar dan wordt wel verwacht dat deze ook actueel is.
Gezien bovenstaande risico’s en de leeftijd van onze wegenlegger, is het noodzakelijk de legger te actualiseren.
p. Watergangen
Op de watergangen is er structureel een tekort van € 75.000. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat onze eigen dienst geen werkzaamheden meer uitvoert met betrekking tot het maaien van de watergangen.
Het verzamelen en in depot zetten is uitbesteed aan een aannemer.
Dit jaar is er nog onduidelijkheid over een extra maaironde en de te maaien strekkende meters. Tevens is 2020 een even jaar. Dat wil zeggen dat de gemeente dit jaar ontvangstplichtig is. Het gevolg hiervan is dat we veel maaisel moeten ontvangen, transporteren en afvoeren. Volgend (oneven) jaar (2021) ligt de ontvangstplicht aan de overzijde van de te maaien sloot en krijgen we minder maaisel.
Daar er nog te veel twijfel is dienen de uitgangspunten, strekkende meters en de noodzaakzaak van een extra (gedeeltelijke) maaironde gecontroleerd en afgewogen te worden. De eventuele meerkosten na controle zullen worden meegenomen in de najaarsnota. Op dit moment reeds wel € 40.000 bij ramen. Hiervoor zetten we het voordeel van € 40.000 voor Kunstwerken in. Voor volgend jaar bereiden we een nieuw bestek voor. Daar intensiveren we het ecologisch beheer. We weten op dit moment de financiële consequenties niet.