Toelichting Exploitatie
Gemeenschappelijke regeling Centrum Jeugd en Gezin Drimmelen en Geertruidenberg
Na vaststelling van de oorspronkelijke begroting voor 2025 hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan die leiden tot een noodzakelijke bijstelling. Het betreft onder meer hogere personeelslasten door een nieuwe CAO en incidentele kosten in de bedrijfsvoering, waaronder tijdelijke managementinzet en effecten van ziekte en verloop. Deze ontwikkelingen resulteren in een aanvullende financiële opgave van €233.500 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. Conform de afspraken binnen de gemeenschappelijke regeling wordt dit bedrag gelijk verdeeld tussen beide gemeenten, wat neerkomt op €116.750 per gemeente.
Omdat de financiële impact van deze ontwikkelingen pas recent volledig inzichtelijk is geworden, is de herziene begroting later ingediend. Hierdoor kan de raad geen gebruikmaken van de wettelijke zienswijzetermijn van acht weken. Op basis van de actuele inzichten wordt een hogere eindafrekening verwacht, in de najaarsnota is een bijstelling van €116.750 opgenomen. Hierover volgt op korte termijn een uitgebreidere raadsbrief.
Volksgezondheid (baten)
Enerzijds worden op volksgezondheid hogere lasten verwacht voor de Wet verplichte GGZ en kosten voor de inspectie wet Kinderopvang (samen € 25.000). Anderzijds is er ook sprake van € 25.000 hogere baten uit de specifieke uitkering Transformatiemiddelen (Integraal ZorgAkkoord).
Gemeenschappelijke regeling MidZuid
Via de meicirculaire hebben gemeenten structureel extra middelen gekregen ten behoeve van het faciliteren van werkplekken bedoeld voor mensen die niet vallen onder beschut werk, maar wel zijn aangewezen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven voor hun ontwikkeling richting regulier werk. Tevens zijn de bedragen i.h.k.v. de Wet Sociale Werkvoorziening zoals te doen gebruikelijk aangepast in de meicirculaire. In de gemeenschappelijke regeling is vastgelegd dat we deze middelen doorbetalen aan MidZuid, omdat zij voor de gemeente de WSW uitvoeren. MidZuid heeft eerder dit jaar haar begroting 2025 bijgesteld, waarbij zij onder andere rekening heeft gehouden met deze aanvullende middelen. Het totale effect van de hiervoor genoemde mutaties bedraagt € 28.600 aan hogere kosten (bijdrage aan MidZuid). De ontvangen middelen via de meicirculaire zijn opgenomen in het programma Algemene Dekkingsmiddelen.
Sociale uitkeringen (baten)
Landelijk is er sprake van een stijging van het aantal verstrekte bijstandsuitkeringen. Drimmelen is daar geen uitzondering op. Deze stijging leidt tot € 690.000 hogere lasten. De definitieve vergoeding van het rijk voor 2025 die hier tegenover staat (BUIG-middelen) is in oktober bekend geworden. Deze is € 289.000 hoger dan begroot. Per saldo is er sprake van een nadelig effect op het resultaat van € 401.000.
Re-integratie werkzoekenden
In samenhang met het hogere aantal bijstandsuitkeringen zijn ook de uitgaven ten behoeve van re-integratie hoger (€ 59.000).
Bijzondere bijstand
De kosten voor levensonderhoud zijn gestegen en we zien een duidelijke toename in het aantal bijstandsaanvragen. Waar de bijstandspopulatie jarenlang stabiel was, constateren we nu een groei, wat leidt tot meer aanvragen voor bijzondere bijstand.
Daarnaast is het aantal verstrekte inrichtingskredieten fors toegenomen. Statushouders ontvangen via de kredietbank een lening om hun woning in te richten, die zij binnen een bepaalde termijn moeten aflossen. In veel gevallen blijkt dit niet toereikend, waardoor wij een deel van deze kosten via de bijzondere bijstand moeten dekken. Door de toename van het aantal statushouders stijgt ook het aantal verstrekte kredieten. Tot slot zien we, net als andere gemeenten, oplopende kosten voor bewindvoering. Deze stijging komt voort uit meerdere factoren, zoals toegenomen complexiteit, druk op bestaande bewindvoeringscapaciteit en hogere kwaliteitseisen. Deze ontwikkelingen zorgen gezamenlijk voor een stijging van de uitgaven (€ 110.000) binnen de bijzondere bijstand.
Opvang vluchtelingen Oekraïne (baten)
In de oorspronkelijke begroting 2025 zijn de baten en lasten inzake de opvang van vluchtelingen Oekraïne niet opgenomen. Met deze wijziging worden deze alsnog toegevoegd.
In 2024 was er nog sprake van een positief verschil tussen de baten en lasten van € 1,7 miljoen. Als gevolg van een (bijna 30%) lagere vergoeding per dag en extra kosten als gevolg van overplaatsingen komt het verwachte positieve verschil in 2025 uit op € 125.000.
Asielzoekers Brieltjenspolder (baten)
In de oorspronkelijke begroting 2025 zijn de baten en lasten inzake de opvang van asielzoekers in de Brieltjenspolder niet opgenomen. Met deze wijziging worden deze alsnog toegevoegd. Het betreft een resultaatneutrale wijziging, wat inhoudt dat de lasten (€ 2,4 miljoen) even hoog zijn als de baten (€ 2,4 miljoen).
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
Meer inwoners maken gebruik van de mogelijkheden tot kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Dit resulteert in een structurele verhoging van € 40.000 (nadelig) in de begroting.
Alleenverdienersproblematiek
Ter uitvoering van de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek zijn in de meicirculaire middelen toegevoegd aan het gemeentefonds (€ 25.800). Vanuit de meicirculaire hebben wij een specifieke uitkering ontvangen om dit jaar ondersteuning te bieden aan huishoudens die behoren tot de alleenverdiensproblematiek. Deze middelen zetten wij conform de richtlijnen in. De hogere kosten als gevolg hiervan vallen in programma 4. De ontvangen middelen zijn opgenomen in het programma Algemene Dekkingsmiddelen. Hierdoor is er per saldo sprake van een resultaatneutrale wijziging.
Bibliotheek (baten)
Ten behoeve van de verhuizing van Theek5 is een specifieke uitkering (SPUK) ontvangen van € 95.000 (voordelig). De inzet van deze middelen voor dit doel is zichtbaar in een verhoging van de lasten (€ 95.000 nadelig). Per saldo betreft dit een resultaatneutrale transactie.
Zwembaden (baten)
De gemeente heeft dit jaar €79.000,- aan Bertens Bouw moeten betalen, na uitspraak van het Hof, voor meerwerk dat tijdens de renovatie is uitgevoerd, maar nog niet was betaald vanwege de rechtelijke procedure die nog liep. Bij afwikkeling van het hoger Beroep is de gemeente gesommeerd dit bedrag alsnog te betalen. Inmiddels is gebleken dat het niet lukt om dit op te vangen binnen de oorspronkelijke begroting, waardoor dit leidt tot een begrotingswijziging (nadelig).
Ook is er sprake van een, per saldo, resultaatneutrale wijziging. Deze heeft betrekking op de terugbetaling aan het rijk van een te hoog ontvangen voorschot in het kader van de regeling voor meerkosten energie openbare zwembaden. Dit voorschot is destijds 1 op 1 doorgezet naar de exploitant van de Randoet. De terugbetaling leidt enerzijds tot hogere lasten in 2025 (€ 57.000 nadelig), maar anderzijds heeft de gemeente hetzelfde bedrag ook terugontvangen van de exploitant wat leidt tot hogere baten (€ 57.000 voordelig).
Sociaal cultureel centrum De Bernardus
Stichting sociaal cultureel centrum De Bernardus heeft een beroep gedaan op de garantstelling zoals deze is besloten in de raadsvergadering van 16-12-2021.
Ter compensatie van het verlies in 2024 is € 66.700 uit de garantstelling aangewend. Voor het verwachte exploitatietekort van 2025 is een voorschot uit de garantstelling verstrekt van € 40.000. Ten gevolge hiervan zijn de lasten in de begroting verhoogd met € 106.700 (nadelig) en zal de garantstelling (oorspronkelijk € 720.000) eveneens met € 106.700 worden verlaagd. Gesprekken over de exploitatie en voortgang blijven we voeren en monitoren.
WMO begeleiding, woningaanpassingen, huishoudelijke hulp etc
De uitgaven voor maatwerk WMO vallen per saldo € 73.000 hoger uit (nadelig). Enerzijds verwachten we op enkele posten lagere uitgaven dan nu in de begroting staan, wat een voordeel geeft van € 77.000. Hieronder bijvoorbeeld de kosten van het Kleinschalig Collectief Vervoer en robuuste rechtsbescherming. Anderzijds zijn er hogere uitgaven voor begeleiding en woningaanpassingen verwacht (€ 150.000 nadelig). De hogere uitgaven voor woningaanpassingen worden veroorzaakt door de uitkomst van een gerechtelijke procedure.
WMO eigen bijdrage
In relatie tot de hogere uitgaven voor maatwerkvoorzieningen is er tevens sprake van een hogere eigen bijdrage (€ 48.000 voordelig).
Opvang en beschermd wonen (WMO)
De regionale voorziening Beschermd Wonen Wmo verwacht net als in voorgaande jaren meer middelen te ontvangen van het rijk dan benodigd zijn. Overschotten worden verdeeld over de deelnemende gemeenten naar rato van het aantal inwoners. Het verwachte begrotingsoverschot voor 2025 is omhoog bijgesteld onder andere wegens de extra middelen die in de meicirculaire zijn toegekend. Dit leidt voor Drimmelen tot € 433.000 hogere baten (voordelig).
Naar verwachting zijn er als gevolg van inhuur nog hogere personeelskosten dan opgenomen in de begroting. Zo hebben wettelijke en beleidsmatige verplichtingen geleid tot uitbreiding van capaciteit op beleidsterreinen waaronder het sociaal domein. Hier staan deels baten tegenover. Deze zijn echter pas met het opstellen van de jaarrekening duidelijk waardoor het voor dit programma niet mogelijk is dit nu al op te nemen.
Toelichting Investeringen (en kapitaallasten)
Vervangen 3 kunststof banen Tennis Ruitersvaart
In de begroting van 2021 is een bedrag opgenomen van €76.500,- voor het vervangen van de 3 tennisbanen bij de Terheijdense Tennisvereniging die in eigendom zijn van de gemeente Drimmelen. Deze vervanging is een aantal jaren opgeschoven, maar dient door een recente afkeuring zo snel mogelijk te worden ingezet voor het vervangen van de banen. Echter blijkt het opgenomen bedrag niet meer toereikend. Naar nu wordt ingeschat door ingenieursbureau Kybys is er € 140.000 benodigd. Daarom wordt het investeringsbedrag verhoogd met € 63.500.