3. Ruimte, wonen, duurzaamheid en economie

In deze paragraaf worden de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting toegelicht.

Toelichting Exploitatie

Thema Woningbouw en Ruimte
De kosten van SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting nederlandse gemeenten)  zijn verschoven van overhead naar programma 3.   Binnen de totale begroting heeft dit dus geen resultaatseffect.
Er zijn gronden verkocht aan Woonvizier. Dit betrof de kavels voor de woonwagens in Wagenberg.
Wat betreft het omgevingsplan, visie Lage Zwaluwe en het volkshuisvestingsplan vindt een groot deel van de uitwerking in 2026 plaats. Voorstel is dan ook deze gelden (€ 193.000) in 2026 op te nemen.  

Thema Duurzaamheid
Bij de overgang naar SVHW hebben wij m.b.t. afval een opbrengstenbegroting via deze partij gekregen. Achteraf is gebleken dat deze berekening door het SVHW te optimistisch was berekend waardoor inkomsten met € 126.000 zijn achtergebleven. In de berekening destijds was oa meegenomen het aantal nieuwbouwwoningen incl. aansluitingen. Doordat deze verwachte aantallen niet zijn gehaald heeft dit geleid tot inkomstenderving. 

Met betrekking tot het WijkUitvoeringsPlan (WUP) Terheijden is er nog een bijdrage aan de provincie verschuldigd.

Vanuit de RES zijn er na besluit in het tweede kwartaal van 2025 van de RES Stuurgroep (bestaande uit de wethouders) aan de 16 RES WB-gemeenten gelden toegekend.  Deze middelen zijn besteed aan het ‘toekomstbestendig maken van energiebeleid’.  Zo is er de ontwikkeling van het Energieprogramma, is er data in gekocht en is het Warmteprogramma opgesteld. Deze middelen waren bij het opstellen van de begroting nog niet bekend en worden in deze najaarsnota opgenomen.

Thema Economie, Recreatie en Toerisme
Het ondernemersfonds wordt niet opgezet als gevolg van te weinig draagvlak bij de ondernemers.

Naar verwachting zijn er als gevolg van inhuur nog hogere personeelskosten dan opgenomen in de begroting. Zo hebben wettelijke en beleidsmatige verplichtingen geleid tot uitbreiding van capaciteit op beleidsterreinen  zoals duurzaamheid. Hier staan deels baten tegenover. Deze zijn echter pas met het opstellen van de jaarrekening duidelijk waardoor het voor dit programma niet mogelijk is dit nu al op te nemen.

Grondexploitatie
De gemeente heeft op dit moment zes actieve grondexploitaties (grexen) namelijk:

Daarnaast heeft de gemeenteraad op 9 oktober j.l. de grondexploitatie voor woningbouwplan De Ligne (G.005) in Made goedgekeurd.

De nieuwste actualisatie van deze grexen is nog niet verwerkt in de financiële cijfers die aan deze najaarsnota ten grondslag liggen. De financiële verwerking van de actualisaties in de grondexploitaties vindt aan het einde van dit boekjaar plaats.

Verwachte verliesvoorziening 2025
Een verliesvoorziening bij actieve grondexploitaties houdt in dat de gemeente direct het verwachte verlies op een negatief project volledig afboekt in de jaarrekening t.l.v. de daarvoor ingestelde reserve grondexploitatie, zodra duidelijk is dat het resultaat onder nul uitkomt. Dit is wettelijk verplicht conform het Besluit Begroting en verantwoording (BBV) en zorgt ervoor dat het tekort zichtbaar is en opgevangen wordt zodra het zich voordoet. Het saldo van deze voorziening is dus zo groot als het totaal aan verliesgevende exploitaties in het boekjaar

De monitoring van de projecten wijst uit dat op basis van de meest recente inzichten een lichte verhoging van de verliesvoorziening noodzakelijk is, ter grootte van €148.000. Deze verhoging betreft met name extra kosten die zijn voorzien voor prijsstijgingen (indexeringen) in de kosten van bouw -en woonrijp maken.

Winstnemingen 2025
Deze verhoging van de verliesvoorziening wordt echter ruim gecompenseerd door een positieve ontwikkeling bij twee grondexploitaties, waar een gezamenlijke winstneming van €208.000 wordt verwacht.

Dit betreft de grondexploitatie op het E-veld, welke eind 2025 naar verwachting afgerond zal zijn. Na eerdere winstnemingen in voorgaande jaren, is de verwachting dat we ultimo 2025 nog een resterende winstneming van €158.370 zullen realiseren. In totaal heeft de grondexploitatie van het E-veld €1,3 miljoen opgeleverd.

Op de grondexploitatie van de Van Hooijdonklaan kan over 2025 een deel van de winst worden toegerekend, dit leidt tot een eerste winstneming, berekend volgens de voorgeschreven POC-methode, van €50.092 op dit project.

Winstneming op actieve grondexploitaties betekent dat de gemeente gedurende de looptijd van een project tussentijds de verwachte positieve resultaten verantwoordt en niet pas aan het einde van het project. Dit gebeurt volgens het realisatiebeginsel en de regels vanuit het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) en is géén keuze maar voorgeschreven beleid.

Weerstandvermogen actieve grondexploitaties
Per saldo leveren deze ontwikkelingen een gunstig resultaat op, waarbij het extra risico adequaat wordt ondervangen door de aanpassing van de verliesvoorziening. De uiteindelijke verwerking en presentatie van deze bedragen in de gemeentelijke jaarrekening zorgen voor een actueel en transparant beeld van de financiële positie van de lopende grondexploitaties.